Terugkeer van christenen naar Niniveh blijft onzeker
Volgens Nona vormt de beperkte terugkeer van christenen naar Niniveh de grootste uitdaging. De materiële wederopbouw is inmiddels grotendeels voltooid. Het herstel van de christelijke bevolking blijft echter achter.
Terugkeer hangt volgens de patriarch sterk af van politieke stabiliteit. Ook moeten christenen erop kunnen vertrouwen dat het verleden zich niet herhaalt. Daarnaast zijn werk, basisvoorzieningen en bescherming tegen discriminatie noodzakelijk.
Ook rivaliteit tussen verschillende groepen maakt de toekomst onzeker. De patriarch waarschuwt voor politieke en sociale machtsstrijd rond de Vlakte. Christenen verlangen volgens hem vooral naar vrede, rust en een stabiel bestaan.
Jongeren verliezen hoop op toekomst in Irak
Voor Nona is het gebrek aan hoop onder jongeren een bijzonder ernstig probleem. Veel jongeren zien weinig perspectief in hun eigen land. Daardoor voelen zij minder motivatie om aan hun toekomst te bouwen.
Werkloosheid speelt daarbij een belangrijke rol. Bovendien vinden jongeren niet altijd een duidelijke plaats binnen de Iraakse samenleving.
Voor jonge christenen komt daar de verleiding van emigratie bij. Veel jongeren stellen daarom een huwelijk of het stichten van een gezin uit. Anderen willen onder de huidige omstandigheden geen gezin beginnen.
Deze ontwikkeling heeft ook gevolgen voor de Iraakse samenleving. Jongeren nemen minder deel aan het openbare leven. Volgens Nona verzwakt dat uiteindelijk de toekomst van het hele land.
Corruptie en regionale spanningen
De veiligheidssituatie in Irak is volgens de patriarch momenteel over het algemeen goed. Toch blijft de regionale situatie onzeker.
Vooral de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran hebben gevolgen voor Irak. De bevolking merkt die spanningen volgens Nona steeds sterker in de economie en het dagelijks leven.
De patriarch hoopt daarom op een sterke overheid met betrouwbare instellingen. Ook moet de regering corruptie krachtig bestrijden. Nona beschouwt corruptie als een van de ernstigste bedreigingen voor het land.
Ook de bescherming van mensenrechten blijft kwetsbaar. Volgens Nona bestaat geen officieel beleid van ernstige en systematische mensenrechtenschendingen.
Toch komen misstanden voor binnen instellingen en persoonlijke verhoudingen. Ook bestaan er problemen rond eigendommen. Corruptie, economische macht en politieke invloed beperken bovendien de bescherming van individuele rechten.
Herinnering aan vlucht voor Islamitische Staat
De herinnering aan 6 en 7 augustus 2014 blijft voor Nona scherp. Toen verdreef Islamitische Staat tienduizenden christenen uit de Vlakte van Ninive.
Families vluchtten per auto of te voet. Angst en onzekerheid waren overal voelbaar. Vooral het leed van kinderen maakte diepe indruk op de latere patriarch.
Nona was toen Chaldeeuws aartsbisschop van Mosul. Hij belde gezinnen en waarschuwde priesters voor de naderende dreiging. Ook bezocht hij dorpen om bewoners tot een snelle evacuatie aan te sporen.
De instellingen van het land functioneerden nauwelijks. Daardoor moesten kerkelijke leiders zelf snel beslissingen nemen om mensen in veiligheid te brengen.
Angst is kleiner, maar problemen blijven
Twaalf jaar later is de directe angst in christelijke gebieden veel kleiner. Islamitische Staat beheerst er geen grondgebied meer.
Toch blijven er grote problemen bestaan. Veel christenen verlieten hun oorspronkelijke woonplaats of emigreerden naar het buitenland. Daardoor veranderde de bevolkingssamenstelling van verschillende christelijke gebieden ingrijpend.
Ook ontbreken op sommige plaatsen nog essentiële voorzieningen. Bovendien bestaat de vrees dat nieuwe regionale conflicten Irak opnieuw kunnen meesleuren.
Volgens Nona gaat godsdienstvrijheid daarnaast verder dan vrij kunnen bidden in een kerk. Christenen moeten ook vrij aan het maatschappelijke leven kunnen deelnemen. Daarbij bestaan volgens hem nog sociale en institutionele obstakels.
Iraakse bisschoppen komen weer bijeen
De terugkeer van christenen naar Nineveh staat ook centraal tijdens een belangrijke kerkelijke bijeenkomst. Op 28 augustus komen de Iraakse katholieke bisschoppen bijeen in Ankawa, nabij Erbil.
Erbil is de hoofdstad van de autonome regio Iraaks Koerdistan. De bisschoppen kwamen sinds 2021 niet meer als voltallige vergadering bijeen.
Zij bespreken onder meer de aanwezigheid van christenen in Irak. Ook spreken zij over bescherming van christelijke gemeenschappen en hun historische woongebieden.
Daarnaast staan verschillende kerkelijke onderwerpen op de agenda. Daarbij horen catechese, kerkelijke rechtbanken en samenwerking binnen Caritas.
Nona wil bovendien de samenwerking tussen de verschillende katholieke Kerken versterken. Volgens hem is die samenwerking essentieel voor het pastorale werk en de synodale weg.
Kerk in Nood blijft terug van christenen naar Nineveh steunen
Kerk in Nood ondersteunt de christelijke gemeenschap in Irak al vele jaren. Na de verdrijving van IS hielp de organisatie onder meer bij de wederopbouw.
Ook steunt Kerk in Nood onderwijs, kerkelijke gebouwen en pastorale projecten. De terugkeer van christenen naar Nineveh blijft daarbij een belangrijke doelstelling.
Voor patriarch Nona ligt juist daar de grote uitdaging. Gebouwen kunnen worden herbouwd, maar een gemeenschap heeft ook vertrouwen nodig. Zonder veiligheid en toekomstperspectief blijft een werkelijk herstel van de Vlakte van Ninive onzeker.
Lees meer over christenen in Irak
bron voor dit artikel: Interview met patriarch Paul III Nona bij Vatican News
