- De katholieke school in Gaza heropent voor het eerst sinds het begin van de Israëlische militaire campagne.
- Ongeveer 1.000 leerlingen kunnen in september opnieuw naar de kleuterschool en basisschool van de Heilige Familie-parochie.
- De parochie blijft tegelijk onderdak bieden aan gezinnen die door het conflict ontheemd zijn geraakt.
- Bisschop William Shomali noemt de heropening een boodschap van hoop, veerkracht en solidariteit.
Katholieke school in Gaza biedt houvast
Voor hulpbisschop William Shomali betekent de hervatting van de lessen een kleine, maar belangrijke stap richting normaliteit. Shomali is patriarchaal vicaris voor Jeruzalem en Palestina. Tientallen kinderen leven daar te midden van aanhoudend conflict en verwoesting.
“De heropening van de school is op zich al een vorm van zorg”, zei Shomali. Hij sprak op 28 augustus met OSV News. “De situatie in Gaza is nog lang niet normaal. Het conflict duurt voort. En we willen ook niet doen alsof dat wel zo is. Maar juist binnen die realiteit biedt het geven van een veilige plek aan kinderen. Met vertrouwde routines en leraren die ze kennen. Hen iets betrouwbaars om zich elke dag een paar uur aan vast te houden.”
In september begint het nieuwe schooljaar. De school verwacht dan ongeveer 1.000 leerlingen. Daarvan staan 180 kinderen ingeschreven bij de kleuterschool van het patriarchaat. De overige 820 leerlingen gaan naar de basisschool.
Christelijke scholen bieden meer dan onderwijs
Shomali’s nadruk op de heropening sluit aan bij een pastorale brief van kardinaal Pierbattista Pizzaballa. Pizzaballa is de Latijnse patriarch van Jeruzalem. Hij publiceerde de brief op 26 augustus, bij de start van het schooljaar. Volgens de kardinaal kan “in sommige delen van het Heilige Land de terugkeer naar school niet langer als vanzelfsprekend worden beschouwd. Er zijn kinderen wier klaslokalen niet meer bestaan. En gemeenschappen waarin de vreugde van een nieuw schooljaar wordt overschaduwd door dood, ontheemding en verwoesting. Onze christelijke scholen zijn veel meer dan onderwijsinstellingen. Ze vormen een hoeksteen van de christelijke aanwezigheid in het Heilige Land. Ze verwelkomen ook veel leerlingen en gezinnen uit verschillende religieuze tradities. En leren generaties samenleven, elkaar te respecteren en de ander te accepteren.”
Honderdduizenden kinderen zonder duurzaam onderwijs
Een VN-rapport van 24 augustus schetst de ernstige humanitaire situatie in Gaza. Het rapport kwam van het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden. Volgens het rapport zijn in Gaza meer dan 73.000 mensen omgekomen. Onder hen bevinden zich 21.283 kinderen. Daarnaast zijn ongeveer 1,98 miljoen mensen ontheemd. Dat komt neer op ongeveer 94 procent van de bevolking. Naar schatting hebben 637.475 schoolgaande kinderen geen duurzame toegang tot formeel onderwijs.
Parochie blijft toevluchtsoord voor gezinnen
Sinds het begin van de oorlog in oktober 2023 dient het complex van de Heilige Familie als toevluchtsoord. Ontheemde gezinnen vonden er een veilige plek. In 2025 trof Israëlisch tankvuur het kerkcomplex. Daarbij kwamen drie mensen om het leven en raakten negen mensen gewond. Onder de gewonden was pater Gabriel Romanelli, pastoor van de parochie.
Volgens Shomali vangt de parochie nog altijd ontheemde burgers op. Sommige gezinnen zijn inmiddels “naar hun huizen hebben kunnen terugkeren, ook al zijn veel van deze huizen nog steeds beschadigd en in slechte staat.”
Ondanks de enorme uitdagingen herstelden pater Romanelli en medewerkers van de parochie de schoolgebouwen geleidelijk. “Dit proces is zorgvuldig georganiseerd. Om ervoor te zorgen dat aan de behoeften van zowel leerlingen als ontheemde gezinnen wordt voldaan”, zei Shomali. “De ruimtes die nodig zijn voor het onderwijs zijn beschikbaar gesteld. Terwijl we tegelijkertijd onderdak blijven bieden aan die gezinnen. Die nog steeds geen veilige plek hebben om naar terug te keren.” Volgens Shomali beschouwt het Latijnse Patriarchaat beide taken als “onlosmakelijk met elkaar verbonden”. Het gaat daarbij zowel om onderwijs als om de opvang van kwetsbare gezinnen.
Veiligheid blijft grote zorg
Veiligheid blijft ondertussen een belangrijke zorg voor de katholieke school in Gaza. Waar mogelijk vervoert de parochie leerlingen. Daarnaast gelden er duidelijke procedures voor noodsituaties. Toch erkent Shomali de grimmige werkelijkheid ter plaatse.
“In de huidige omstandigheden kan geen enkele instelling in Gaza absolute veiligheidsgaranties bieden”, zei hij. "Net als alle Palestijnen blijven we ons vertrouwen stellen in Gods voorzienigheid. Terwijl we al het menselijk mogelijke doen om degenen die aan onze zorg zijn toevertrouwd te beschermen.”
Thuisblijven brengt volgens de bisschop eveneens risico’s met zich mee. Hij wees erop dat “veel woonwijken door het conflict zijn getroffen en de risico’s zich niet beperken tot scholen alleen.”
Psychologische steun voor leerlingen en leraren
Naast onderwijs biedt het patriarchaat psychologische ondersteuning aan leerlingen en leerkrachten. Velen van hen kampen met ernstige trauma’s. Daarnaast krijgen onderwijzers materiële en morele steun. “Wij waarderen hun toewijding aan hun leerlingen ten zeerste. Evenals hun bereidheid om te blijven dienen ondanks de ontberingen waarmee zij zelf worden geconfronteerd”, zei Shomali. “Hun doorzettingsvermogen is een krachtig getuigenis van het belang van onderwijs.”
“Hun doorzettingsvermogen is een krachtig getuigenis van het belang van onderwijs.”
Ook Westelijke Jordaanoever onder druk
De ontberingen beperken zich volgens de bisschop niet tot Gaza. Christelijke gezinnen op de Westelijke Jordaanoever krijgen te maken met aanvallen van Israëlische kolonisten. Ook nachtelijke militaire invallen en controleposten verstoren daar het dagelijks leven. Die aanvallen waren aanleiding voor een oproep van paus Leo XIV op 16 augustus. De paus riep op tot een einde aan “de herhaalde gewelddaden tegen de Palestijnse bevolking van de Westelijke Jordaanoever”.
Heropening is boodschap van hoop
Ondanks alle moeilijkheden noemt Shomali de heropening een “krachtige boodschap van hoop, veerkracht en solidariteit”.
“Via deze school laat de Kerk de plaatselijke christelijke gezinnen weten dat ze niet vergeten zijn. En niet in de steek zullen worden gelaten. Tijdens wat misschien wel een van de moeilijkste periodes in hun recente geschiedenis is”, vertelde Shomali aan OSV News. “Onderwijs is veel meer dan een sociale dienst. Het is een daad van geloof in de toekomst. En een concrete toewijding aan het versterken van de christelijke aanwezigheid in het land waar het christendom is ontstaan. Elk kind dat deze school binnenstapt, herinnert ons eraan dat hoop sterker is dan angst. En dat de Kerk zich blijft inzetten voor het opbouwen van een toekomst van waardigheid, kansen en vrede.”
“Elk kind dat deze school binnenstapt, herinnert ons eraan dat hoop sterker is dan angst.”
Tijdens zijn pastorale kerstbezoek bezocht kardinaal Pizzaballa het kerkcomplex op 15 december 2025. Ook hulpbisschop William Shomali en pater Gabriel Romanelli waren daar. Zij begroetten tijdens het bezoek kinderen. De school van de Heilige Familie-parochie heropent in het najaar van 2026 voor het eerst sinds de militaire campagne begon.
