De thermometer schommelt rond de 40°C op een decembermiddag in Bissinghin, een buitenwijk van Ouagadougou. Dan klinkt het fluitsignaal voor de aftrap.
De bal suist tussen de benen van jonge en oudere spelers door. Bij elke balstoot stijgt een wolk laterietstof op. Meer dan duizend toeschouwers hebben zich verzameld voor de derde editie van een bijzondere wedstrijd. Aan de ene kant staat een team van katholieken en protestanten. Aan de andere kant spelen moslims en aanhangers van de traditionele religie.
De keepers zijn niemand minder dan de pastoor en de sjeik van de naburige moskee. En de scheidsrechter? Dat is de leider van de traditionele religie. De wedstrijd eindigt met de ideale score: 1-1. Daarna klinkt applaus en stijgen vreugdekreten op.
Voetbal als oproep tot vrede in Bissinghin
“Het was prachtig, een echt krachtig moment,” zegt pater André Kabre, pastoor van de St. Augustinekerk.
Voor deze priester zijn initiatieven voor interreligieuze dialoog essentieel. Zijn broer werd twee jaar geleden door jihadisten gedood. Burkina Faso betekent ‘land van de rechtschapen mensen’. Toch teistert terrorisme het land sinds 2015.
Dagelijks lijdt Burkina Faso onder aanslagen. Die bereiken inmiddels elk deel van het land. Niet alle terroristen zijn jihadisten. Toch hebben veel bloedbaden onder het motto Allahu akbar moslims onvermijdelijk gekoppeld aan jihadisten.
“Er waren spanningen,” erkent pater André. “Maar met deze wedstrijd en alle andere initiatieven die we hebben genomen, is de situatie duidelijk gekalmeerd.”
Religieuze leiders geven samen het voorbeeld
Sjeik Chaman deelt die mening. “Het is één ding voor leiders om eenheid en sociale cohesie te prediken in hun respectieve gebedshuizen.”
“Maar als onze gelovigen ons samen zien spelen op hetzelfde veld, wordt het een nog sterkere oproep. Zo kunnen vrede en harmonie terugkeren in Burkina Faso.”
Ook de Federatie van Islamitische Verenigingen (FAIB) deelt dit engagement. De organisatie leidt honderden imams op. Zij leren haatzaaiende taal en verheerlijking van geweld tegen te gaan.
Toch geven de leiders toe dat zo’n niveau van dialoog niet altijd mogelijk is. De sjeik van een andere nabijgelegen, meer hardline soennitische moskee stemde bijvoorbeeld nooit in met deelname aan dit soort activiteiten.
Traditie van samenleven helpt tegen radicalisme
Burkina Faso put veel kracht uit zijn traditie van religieus samenleven. Die traditie helpt het land om radicalisme te weerstaan.
Bijna elke Burkinabé heeft wel een familielid met een ander geloof. Meestal vormt dat geen groot probleem. Familiebanden gaan namelijk boven alles.
De laatste jaren draagt echter bijna iedereen zwaar leed met zich mee. Net als pater André heeft bijna iedereen een broer, vader of ander familielid verloren. Vaak werden zij op brute wijze vermoord.
Juist daarom zijn onderwijs en concrete voorbeelden van interreligieuze dialoog onmisbaar. Anders kan verdriet omslaan in haat. Een eenvoudige voetbalwedstrijd kan dan veel betekenen. In Bissinghin werd voetbal zo een zichtbare oproep tot vrede.
Dit artikel betreft een case study uit de bevindingen van het rapport over godsdienstvrijheid van Kerk in Nood (ACN).
Door Amélie Berthelin, Kerk in Nood (ACN)
