Rechtvaardigheid en onderwijs in Nigeria staan centraal in de visie van bisschop Gerald Musa in Noord-Nigeria. Noord-Nigeria haalt vaak het nieuws door geweld, ontvoeringen en interreligieuze conflicten. Toch zijn er ook veel voorbeelden van vreedzaam samenleven tussen christenen en moslims. Volgens bisschop Gerald Musa ligt de grootste uitdaging niet bij religieuze verschillen. Onveiligheid en een gebrek aan gerechtigheid treffen volgens hem de hele samenleving.
Tijdens een bezoek aan het internationale hoofdkantoor sprak hij met Aid to the Church in Need (ACN). Daar beschreef hij het leven in zijn bisdom Katsina, in een staat met ongeveer 98 procent moslims. Christenen vormen er een kleine minderheid.
Rechtvaardigheid, onderwijs en vrede in Katsina
In tegenstelling tot het beeld van voortdurende conflicten, ziet bisschop Musa dialoog als onderdeel van het dagelijks leven. “Er zijn veel gemengde gezinnen. Ze leven in vrede omdat familiebanden sterker zijn dan religieuze verschillen”, legt hij uit.
Dat samenleven is ook zichtbaar op markten, in wijken en op scholen. De onderwijsinstellingen van het bisdom richten zich voornamelijk op moslims. Daar studeren moslims en christenen zonder problemen naast elkaar.
Ook burgerlijke autoriteiten bevorderen wederzijds respect met publieke gebaren van vriendschap tijdens Kerstmis en Pasen.
Toch komen nog enkele vooroordelen voor. Van oudsher associëren veel mensen de Hausa sterk met de islam. Daarom zijn sommige mensen verbaasd dat er ook christelijke Hausa zijn.
“Sommige mensen denken nog steeds dat een Hausa geen christen kan zijn. Of dat hij, als hij dat wel is, van ergens anders moet komen”, zegt de bisschop.
Rechtvaardigheid boven religie
Bisschop Musa herinnert eraan dat veel noordelijke staten sinds het begin van de jaren 2000 de sharia invoerden. Dat leidde tot spanningen en uitbarstingen van geweld.
Volgens hem vormt politieke manipulatie van religie echter het belangrijkste probleem.
“Zolang de aandacht op religie was gericht, pakten we kwesties als corruptie, straffeloosheid of onrechtvaardigheid niet aan”, vertelt hij aan ACN.
Volgens hem delen christendom en islam essentiële waarden. Die waarden zouden de basis moeten vormen voor een veiligere samenleving.
“Beide religies veroordelen diefstal, moord en overspel. Deze gemeenschappelijke principes zouden ons moeten helpen een land op te bouwen waarin we allemaal gelijk zijn voor de wet.”
Daarbij benadrukt hij: “Het menselijk leven is heilig. In een beschaafde samenleving mag er geen sprake zijn van lynchen.”
Hij herinnert zich ook gevallen waarin mensen werden vermoord zonder de kans zich te verdedigen. Hij betreurt dat zulke praktijken nog steeds voorkomen.
“Niemand mag worden veroordeeld zonder de kans te hebben gehad zich te verdedigen. Als iemand een misdaad begaat, is het aan de rechtbanken om daarover te oordelen.”
“Ontvoeringen zijn een grote business geworden”
Naast religieuze conflicten groeit in het bisdom een ander probleem: criminele bendes breiden hun activiteiten uit. Zij houden zich bezig met ontvoeringen, veediefstal en aanvallen op plattelandsgemeenschappen.
“Ontvoeringen zijn een grote business geworden en een ernstig probleem”, stelt de bisschop.
Volgens bisschop Musa heeft dit geweld verschillende oorzaken. Economische belangen, strijd om natuurlijke hulpbronnen, politieke manipulatie en langdurige verwaarlozing van plattelandsgemeenschappen spelen allemaal een rol.
Ook gebrek aan onderwijs en kansen voor duizenden jongeren vergroot de onveiligheid. Die onveiligheid treft zowel christenen als moslims.
Onderwijs voor vrede
De Kerk reageert op deze uitdagingen met investeringen in dialoog en samenwerking met moslimleiders. Bisschoppen en imams pakken samen problemen aan die de hele bevolking raken. Een voorbeeld is het groeiende drugsgebruik onder jongeren.
Ook op onderwijsgebied is die samenwerking zichtbaar. De bisschop noemt een moslimgrondbezitter die een gebouw schonk als school voor mensen die door geweld ontheemd raakten. Dankzij dit gezamenlijke initiatief krijgen nu zowel kinderen als volwassenen onderwijs.
Voor het bisdom is onderwijs veel meer dan een sociale dienst. “Onderwijs is een van de krachtigste instrumenten om vrede te bewerkstelligen.”
Daarom heeft de Kerk haar scholen opengesteld voor ontheemde gezinnen, waarvan de meerderheid moslim is. Daarnaast stimuleert zij alfabetiseringsprogramma’s voor volwassenen zonder formeel onderwijs door de aanhoudende onveiligheid.
Voor bisschop Gerald Musa tonen deze initiatieven dat christenen en moslims samen kunnen werken voor het algemeen welzijn.
“Wanneer we de jeugd opleiden en degenen begeleiden die alles hebben verloren, zaaien we hoop voor de toekomst.”
