Kerk in Cuba biedt hoop

maandag, 21 september 2026
Nieuws
Volgens een reportage van USA Today zoeken steeds meer Cubanen steun bij de katholieke Kerk. In Havana gebeurt dat midden in een zware economische en humanitaire crisis. Parochies bieden er niet alleen gebed, maar ook voedsel, water, medicijnen en praktische hulp. Daarmee is de Kerk voor veel inwoners een belangrijk sociaal vangnet geworden.
ACN-20260903-210214-kerk-in-Cuba-biedt-hoop-gecentreerd

[spacer height="10px"]

[spacer height="10px"]

USA Today beschrijft die werkelijkheid vanuit de parochie Onze-Lieve-Vrouw van de Barmhartigheid in Havana. Daar werkt pater Ariel Suárez Jáuregui. Na iedere mis neemt hij tijd om naar parochianen te luisteren. Die traditie houdt hij al 27 jaar vol.

De vragen zijn volgens USA Today de laatste tijd echter veel dringender geworden. Mensen zoeken medicijnen, woonruimte, voedsel of hulp voor familieleden. Sommigen krijgen een zegen. Anderen ontvangen luiers, vitamines of andere goederen die de parochie beschikbaar heeft.

Kerk biedt Cuba hoop bij dagelijkse nood

Suárez vertelt USA Today dat hij zijn land door verschillende moeilijke perioden heeft zien gaan. De huidige omstandigheden ervaart hij als uitzonderlijk zwaar. Stroom valt soms langdurig uit. Sommige gezinnen zitten weken zonder stromend water. Ook medicijnen en voedsel zijn moeilijk verkrijgbaar.

De parochie probeert daarom steeds meer praktische taken op zich te nemen. Zo organiseert zij tweemaal per week maaltijden. Daarnaast beschikt de kerk over een gratis wasserette. Die helpt gezinnen die thuis door stroomuitval hun kleding niet kunnen wassen.

Vrijwilligers bereiden ook maaltijden voor mensen zonder vaste verblijfplaats. Bovendien bezoeken medewerkers zieken en andere kwetsbare bewoners. Volgens USA Today begint Suárez zijn dag vroeg met gebed. Daarna volgen gesprekken, huisbezoeken en overleg over de hulpverlening. Soms moet hij water regelen voor de parochie. Op andere momenten zoekt hij voedsel voor de keuken.

Amerikaanse hulp bereikt Cuba via kerkelijke organisaties

USA Today meldt ook dat de Verenigde Staten 100 miljoen dollar voor humanitaire hulp beschikbaar stelden. Kerkelijke organisaties spelen een belangrijke rol bij de distributie. De eerste hulpvluchten vertrokken in juli met voedsel en hygiëneproducten. Catholic Relief Services werkt daarbij samen met Caritas Cuba.

Volgens USA Today blijft de verdeling ingewikkeld. Brandstoftekorten en beperkte opslagmogelijkheden maken vervoer over het eiland moeilijk. Daardoor kunnen kerkelijke hulporganisaties lang niet iedere Cubaan bereiken. Toch proberen parochies hulp naar de kwetsbaarste groepen te brengen.

USA Today beschrijft de Amerikaanse maatregelen rond olie als een olie-embargo. De officiële Amerikaanse order gebruikt een andere formulering. Die order maakt extra importtarieven mogelijk voor landen die olie aan Cuba leveren. De maatregel werd op 29 januari 2026 afgekondigd.

Van nieuwe hoop naar een steeds diepere crisis

USA Today kijkt ook terug naar een hoopvollere periode. Suárez werd in 1999 priester en leidt de parochie sinds 2015. Datzelfde jaar bezocht paus Franciscus Cuba. Kort daarna verbeterden ook de betrekkingen tussen Washington en Havana. In 2016 bezocht president Barack Obama het eiland. Volgens Suárez bracht die periode bij veel Cubanen een nieuw gevoel van hoop.

Na de coronapandemie veranderde de situatie volgens hem sterk. Het toerisme viel terug en de economische problemen namen toe. Inmiddels richt zijn parochie zich daarom steeds sterker op directe hulp. De pastorale en materiële taken lopen daarbij steeds meer door elkaar.

Zorgen over jongeren en leeglopende gemeenschappen

USA Today beschrijft daarnaast Suárez’ zorgen over jongeren in Havana. Hij ziet steeds vaker drugsgebruik onder jongeren zonder duidelijk toekomstperspectief. Hij noemt daarbij el químico, een synthetische drug die in Cuba wordt gebruikt. Volgens hem zoeken sommige jongeren daarmee een uitweg. De priester maakt zich ook zorgen over de grote emigratie. Veel jongere parochianen en vrijwilligers hebben Cuba verlaten.

USA Today verwijst daarbij naar onderzoek van de Universiteit van Navarra. Dat onderzoek schat de recente uittocht op bijna 1,8 miljoen mensen. Ongeveer driekwart van deze migranten behoort tot de leeftijdsgroep van 15 tot 49 jaar. Daardoor blijven relatief veel oudere Cubanen achter. Hun pensioenen zijn volgens de reportage vaak onvoldoende voor dagelijkse uitgaven.

De parochie van Suárez ontvangt daarom iedere woensdag en vrijdag meer dan tweehonderd ouderen voor een maaltijd. Daarnaast brengen kerkelijke medewerkers maaltijden naar ruim honderd mensen in verschillende delen van Havana. Volgens Suárez blijft de groep hulpbehoevenden groeien.

Zonnepanelen houden de kerk open

Ook de parochie zelf heeft met de energiecrisis te maken. Suárez liet daarom zestien zonnepanelen op het kerkgebouw installeren. Dankzij dat systeem beschikt de kerk volgens USA Today vrijwel voortdurend over elektriciteit. Dat maakt hulpverlening en andere activiteiten mogelijk. Veel andere kerken hebben die mogelijkheid niet. Medewerkers koken daar soms op houtvuur.

Na hun werkzaamheden keren zij bovendien terug naar woningen zonder elektriciteit. Vooral tijdens de hitte maakt dat het leven zwaar.

Geloof blijft zichtbaar op straat

Een belangrijk moment voor Cubaanse katholieken is de jaarlijkse processie voor La Virgen de la Caridad del Cobre. Zij geldt als beschermheilige van Cuba. Tijdens de processie dragen gelovigen een Mariabeeld door de straten. USA Today beschrijft hoe op 8 september meer dan duizend mensen deelnamen aan de processie in Havana.

Sommigen droegen geel, de traditionele kleur die met de Maagd wordt verbonden. Anderen namen hun eigen Mariabeeldjes mee. De processie heeft volgens USA Today ook een bijzondere historische betekenis. Na de Cubaanse revolutie verslechterde de verhouding tussen de regering en de katholieke Kerk sterk. Priesters werden uitgezet en kerkelijke instellingen kwamen onder staatscontrole. Openbare religieuze activiteiten werden sterk beperkt.

Een niet-toegestane processie in 1961 eindigde met politiegeweld en een dodelijk slachtoffer, aldus USA Today. Daarna verdween deze processie bijna vier decennia uit het openbare leven. Het bezoek van paus Johannes Paulus II in 1998 hielp de betrekkingen tussen Kerk en overheid verbeteren. Sindsdien vindt de processie weer plaats.

De Kerk tussen Havana en Washington

De katholieke Kerk vervult volgens USA Today ook al jaren een diplomatieke rol. Kerkelijke vertegenwoordigers hielpen bij contacten tussen Cuba en de Verenigde Staten. Die droegen bij aan de diplomatieke toenadering van 2015. Later draaide de Amerikaanse regering delen van dat beleid terug.

In 2026 kwam de Kerk opnieuw centraal te staan door de humanitaire hulp. Ook paus Leo XIV en minister Marco Rubio bespraken de situatie. De Cubaanse bisschoppen spraken zich eveneens uit over het toenemende leed. Zij waarschuwden voor verdere sociale spanningen. Tegelijk benadrukten zij volgens USA Today dat Cuba zelf dringend veranderingen nodig heeft.

Daarmee probeert de Kerk volgens de reportage tussen verschillende posities te blijven staan. Haar aandacht richt zich vooral op de bevolking.

Mensen keren terug op zoek naar hoop

Juist die rol lijkt volgens USA Today ook geestelijke gevolgen te hebben. Barbara Díaz uit Havana bezocht als kind regelmatig de kerk. Later raakte zij betrokken bij organisaties van de communistische partij. In de jaren negentig keerde zij terug naar de Kerk. Nu ziet zij hetzelfde gebeuren binnen haar eigen familie.

Ook andere Cubanen wenden zich volgens de reportage opnieuw tot parochies.Soms zoeken zij geloof en gebed. Soms hebben zij vooral voedsel, medicijnen of onderdak nodig. Vaak komen beide vormen van nood samen.

USA Today beschrijft bijvoorbeeld een vrouw uit Matanzas. Zij stond na het vertrek van haar familie vrijwel alleen. Omdat zij weinig andere mogelijkheden zag, vroeg zij de Kerk om hulp. Voor pater Suárez betekent dat vrijwel iedere dag nieuwe vragen. Vaak kan hij geen volledige oplossing bieden.

Toch probeert hij verder te gaan. Juist daarin ligt de kern van de reportage van USA Today. De crisis heeft de mogelijkheden van de Kerk niet groter gemaakt. De nood is juist veel groter geworden. Toch blijven priesters, religieuzen en vrijwilligers aanwezig. Ze koken, luisteren, bidden, bezoeken zieken en delen wat beschikbaar is. Zo biedt de Kerk Cubanen hoop, juist wanneer veel andere zekerheden wegvallen.

Klik hier voor het oorspronkelijke artikel

Klik hier en laat de Kerk in Cuba hoop geven

Verdieping

Latijns-Amerika

Alleen in enkele landen met een (recent) communistisch bewind is sprake van beperking in godsdienstvrijheid en - in zeer beperkte mate - vervolging van christenen. Hoewel het aantal evangelische Christenen in Latijns-Amerika toeneemt, is het van oudsher een katholieke regio. In de meeste landen vormden katholieken tot aan de huidige generatie ten minste 90% van de bevolking. De regio is nog altijd goed voor meer dan 40% van de katholieken in de wereld. 

Meer in dit dossier