Honderd jaar na de Wet-Calles
De wet trad op 31 juli 1926 in werking. De Mexicaanse bisschoppen herinneren aan de gevolgen voor de Kerk. Hun voorgangers werden "geconfronteerd met de onmogelijkheid om hun ambt vrij uit te oefenen“. Daarom schortten zij de openbare eredienst in alle kerken op. Nu is nog steeds de godsdienstvrijheid in Mexico bedreigd.
De bisschoppen leggen uit: "Bij zonsopgang op 1 augustus 1926 ontwaakte Mexico zonder openbare missen." Vervolgens bleven "de kerken open en stil, bewaakt door de gelovigen zelf“. Zij vervolgen: "Zo begon een van de meest pijnlijke hoofdstukken in onze geschiedenis“.
De tekst brengt vervolgens hulde aan de martelaren. Zij stierven terwijl zij hun beulen vergaven. Volgens de bisschoppen leerden zij dit "tegen een zeer hoge prijs“. Zij leerden "dat godsdienstvrijheid geen voorrecht is van de geestelijkheid, maar een recht van ieder mens“. Bovendien leerden zij "dat het ontzeggen ervan altijd uiteindelijk bloed kost“.
Godsdienstvrijheid in Mexico bedreigd door beperkingen
De bisschoppen erkennen de wetshervormingen en positieve stappen die sindsdien zijn gezet. Toch kent Mexico volgens hen vandaag nog geen volledige godsdienstvrijheid.
Volgens de bisschoppen "blijven er beperkingen bestaan die een volwassen democratie onwaardig zijn“. Zo noemen zij "beperkingen op de gewone godsdienstbeoefening buiten gebedshuizen“. Ook wijzen zij op "het onvermogen van religieuze verenigingen om radio- en televisievergunningen te verkrijgen“.
Daarnaast noemen zij "beperkingen op de vrijheid van ouders om de godsdienstige opvoeding van hun kinderen te kiezen". De bisschoppen stellen dat dit gebeurt, "terwijl hen onderwijsmodellen worden opgelegd waarvoor zij geen toestemming hebben gegeven“.
Verder hekelen zij "een houding van de politieke klasse die de nieuwe constitutionele cultuur van godsdienstvrijheid niet heeft omarmd". Volgens hen ontstaat zo een situatie "waardoor een klimaat van wantrouwen blijft bestaan". Bovendien stellen zij dat "gelovigen worden belet hun geloof in de openbare ruimte te verdedigen en na te leven".
Georganiseerde misdaad vergroot de druk
Volgens hen is het "nog ernstiger wanneer de staat toestaat". Zij waarschuwen "dat de georganiseerde misdaad uitgroeit tot een parallelle regering die gebieden controleert". Daar "worden alle mensenrechten geschonden".
Over de georganiseerde misdaad schrijven zij: "zij ontvoert, perst geld af, vermoordt en vervormt het geweten van jongeren". "Dit klimaat van wijdverbreid geweld treft de hele samenleving", schrijven de bisschoppen. Het klimaat "belemmert ook sommige gemeenschappen om hun geloof vrijelijk te belijden".
De bisschoppen verwijzen naar priesters die tijdens de uitoefening van hun ambt zijn vermoord. Zij noemen "onze jezuïetenbroeders uit Cerocahui, pater Marcelo Pérez in San Cristóbal de las Casas en anderen". Hun bloed toont volgens hen aan "dat de lijst van martelaren niet in 1929 is geëindigd".
Rapport signaleert religieuze discriminatie
Deze bezorgdheid komt ook terug in het Rapport over godsdienstvrijheid uit 2025, gepubliceerd door Kerk in Nood (Aid to the Church in Need).
Het rapport wijst specifiek op een toename van religieuze discriminatie in Mexico door georganiseerde misdaad. "Priesters zijn vermoord omdat ze zich uitspraken tegen geweld of weigerden samen te werken met gewapende groeperingen", aldus het rapport.
Alleen al tussen 2023 en 2024 werden drie priesters vermoord. Daarnaast waren er vijf gevallen van zware mishandeling.
Tijdens de ambtstermijn van president Andrés Manuel López Obrador werden tien priesters vermoord. Deze ambtstermijn liep van december 2018 tot september 2024. Nog eens tien priesters werden in die periode slachtoffer van geweld.
In dezelfde periode registreerden instanties bijna 900 gevallen van afpersing tegen leden van de katholieke kerk. Daaronder vielen ontvoeringen, berovingen en intimidatie. Bovendien vonden gemiddeld 26 aanvallen en schendingen van heiligdommen per week plaats.
Religieuze leiders worden doelwit
Het rapport beschrijft de situatie "bij gebrek aan overheidsoptreden". Het gaat om "gebieden die worden gedomineerd door de georganiseerde misdaad".
Het rapport stelt dat "religieuze leiders zich uitspreken tegen het geweld". Ook beschrijft het hoe zij "de rol van beschermers van hun gemeenschappen op zich nemen". Het rapport stelt: "Dit maakt hen tot doelwitten".
Het doel is "angst aan te jagen en de inwoners van deze plaatsen het zwijgen op te leggen". Zo ontstaat een situatie "waardoor criminele groeperingen op hun beurt kunnen doorgaan met de handel in wapens en drugs".
Kerk in Nood steunt oproep voor godsdienstvrijheid
Het bevorderen en verdedigen van godsdienstvrijheid is een van de hoekstenen van het werk van Kerk in Nood. Daarom staat de stichting achter de oproep van de Mexicaanse bisschoppen aan de regering.
Kerk in Nood heeft momenteel een lopende petitie met de titel "Bescherm het recht om te geloven: een wereldwijde oproep voor godsdienstvrijheid". Deze petitie is gericht aan wereldleiders, want niet alleen de godsdienstvrijheid in Mexico is bedreigd.
Daarin roept Kerk in Nood op tot betere bescherming en bevordering van dit fundamentele mensenrecht. De petitie kan hier worden ondertekend.
Foto: Society of Jesus (Jesuits) Mexico
