In het noordoosten van Nigeria keren duizenden katholieken terug naar de Kerk – ondanks meer dan 15 jaar van geweld, terreur en vervolging. Wat begon als een periode van angst en massale vlucht, groeit nu uit tot een krachtig getuigenis van hoop en geloof. Volgens bisschoppen uit het zwaar getroffen bisdom Maiduguri komen gelovigen terug “met duizenden, niet met honderden”.

Het bisdom Maiduguri, gelegen in de deelstaat Borno, is de bakermat van de jihadistische groepering Boko Haram. Sinds 2009 voerde deze extremistische beweging een bloedige opstand uit. Naar schatting werden 20.000 mensen gedood en meer dan twee miljoen mensen verdreven.

Meer dan 90.000 katholieken sloegen op de vlucht. Meer dan 1.000 gelovigen kwamen om het leven. Kerken, parochies, woningen en klinieken werden verwoest. Toch is het beeld vandaag opmerkelijk anders. Volgens bisschop Oliver Doeme is het aantal katholieken in het bisdom nu zelfs hoger dan vóór de Boko Haram-crisis: “Het aantal huwelijken neemt toe. Het aantal kinderen dat de Eerste Heilige Communie ontvangt is sterk gestegen. Het aantal dopen loopt op tot 1.000. Het verschil zit in duizenden, niet in honderden.”

Het Whuabazhi Pelgrimsoord – mede mogelijk gemaakt door hulp van Kerk in Nood – ziet recordaantallen bezoekers. Bisschop John Bakeni: “Mensen keren genezen terug… Het is een krachtig centrum van geestelijke en sociale versterking, vooral voor jongeren.” Juist op een plaats waar terreur heerste, groeit nu nieuw kerkelijk leven.

Christenvervolging in Nigeria blijft realiteit

Hoewel de situatie in Maiduguri iets is verbeterd, blijft christenvervolging in Nigeria een ernstig probleem. Dagelijks vinden ontvoeringen, moorden en aanvallen plaats in andere regio’s van het land. Bisschop Bakeni spreekt over “een wolk van angst en onzekerheid die boven ons land hangt.” Vorige maand kwam naar buiten dat Nigeriaanse priesters het afgelopen decennium het meest leden onder ontvoeringen en geweld van alle priesters wereldwijd.

Toch is het opmerkelijk: waar geweld toeneemt, groeit ook het geloof. “Wanneer de Kerk vervolgd wordt, wordt het geloof van de mensen levendiger. Ondanks schoten en bomaanslagen blijven zij naar de Mis gaan.” Dit is het mysterie van een geloof dat beproefd wordt – en sterker tevoorschijn komt.

De rol van Kerk in Nood

Weldoeners van Kerk in Nood ondersteunen het bisdom Maiduguri al jarenlang met de wederopbouw van kerken en parochies, pastorale zorg voor ontheemden, hulp aan priesters en religieuzen en jeugd- en geloofsvormingsprojecten. Bisschop Bakeni is duidelijk: “Zonder Kerk in Nood zou het verhaal van Maiduguri er heel anders uitzien.” Dankzij de steun van weldoeners kunnen families hun leven weer opbouwen – en blijft de Kerk aanwezig waar zij het hardst nodig is.

Het geweld in Nigeria neemt opnieuw dramatisch toe. De katholieke Kerk in het noorden van het land heeft de afgelopen dagen de publieke druk op de regering opgevoerd na een nieuwe golf van aanslagen in het noorden en midden van Nigeria. Daarbij zijn honderden mensen om het leven gekomen en zijn nog veel meer burgers ontvoerd. Kerkelijke leiders spreken van een nationaal falen om burgers te beschermen.

Op 3 februari werden meer dan 160 mensen afgeslacht in Woro, in de staat Kwara, in de zogenoemde Middle Belt van Nigeria. Volgens berichten in de media waren de slachtoffers overwegend moslims. Zij werden door jihadistische militanten vermoord omdat zij weigerden hun extremistische versie van de islam te omarmen. Deze aanval volgt op meerdere gewelddadige incidenten in de eerste weken van 2026, onder meer in de staten Niger, Katsina, Kaduna en Borno.

Vraag om versterking

In afzonderlijke verklaringen hebben het Katholiek Secretariaat van Nigeria, verschillende kerkelijke provincies in het noorden en het bisdom Kontagora de regering opgeroepen om de veiligheidstroepen onmiddellijk te versterken en nieuwe militaire bases op te richten in de zwaarst getroffen gebieden.

Het Katholiek Secretariaat van Nigeria (CSN), de administratieve en uitvoerende tak van de Nigeriaanse Katholieke Bisschoppenconferentie, publiceerde op 7 februari een verklaring waarin het de “aanhoudende golf van moorden en ontvoeringen die onze natie blijft teisteren” krachtig veroordeelde.

“Bloedbad door stilzwijgen”

“Het terugkerende bloedbad is een smet op het geweten van onze natie geworden. Hoe kan het gerechtvaardigd worden dat, buiten een oorlogssituatie, meer dan 160 onschuldige burgers zijn afgeslacht in één gecoördineerde aanval in Woro, in de staat Kwara?”, vragen de bisschoppen zich af.

“Hoe kunnen we de herhaalde moorden en ontvoeringen in Agwara en Tungan Gero in de staat Niger verklaren, de uitroeiing van hele boerengemeenschappen in Katsina en Kaduna, en het aanhoudende geweld in Borno? Dit is geen ‘instabiliteit’, maar een bloedbad dat mogelijk wordt gemaakt door stilzwijgen en een verraad aan het recht van elke Nigeriaan om in vrede te leven”, aldus het document dat naar Kerk in Nood (ACN) is gestuurd.

Oproep tot vervolging daders en steun slachtoffers

De CSN roept de regering op de inspanningen te intensiveren om veiligheidstroepen in te zetten aan de frontlinies waar burgers worden belegerd. Ook vraagt zij om de sponsors en facilitators van terreur te identificeren en te vervolgen, ongeacht hun politieke, religieuze of sociale status. Daarnaast dringt het secretariaat aan op arrestatie en bestraffing van alle daders van geweld en op dringende hulp, psychosociale zorg en compensatie voor slachtoffers en hun families. Verwoeste gemeenschappen moeten worden bewaakt en herbouwd om hoop en waardigheid te herstellen. Ten slotte roept de CSN alle Nigerianen op om haat en geweld te verwerpen en standvastig in solidariteit met elkaar te blijven.

Landbouwgrond als gevaarlijke plek

De kerkelijke provincies Kaduna, Abuja en Jos, die samen meer dan twintig bisdommen in het noorden van Nigeria omvatten, hebben eveneens een gezamenlijke oproep gedaan.

Zij wijzen erop dat ontvoeringen voor losgeld, moorden op onschuldige burgers, invasies van boerengemeenschappen en wijdverbreide ontheemding diepe angst en trauma veroorzaken. Landbouwgrond, bedoeld om in het levensonderhoud te voorzien, is in toenemende mate een gevaarlijke plek geworden. Veel boeren worden gedwongen hun middelen van bestaan op te geven, wat honger en armoede verder verergert.

“Een samenleving kan niet floreren als het menselijk leven voortdurend wordt bedreigd. Wij roepen daarom alle overheidsinstanties en veiligheidsdiensten op om hun inspanningen ter bescherming van levens en eigendommen te intensiveren, want vrede kan alleen bestaan als gerechtigheid wordt gehandhaafd.”

Ernstige veiligheidsincidenten

In 2026 vonden daarnaast andere ernstige veiligheidsincidenten plaats, waaronder een aanval in het dorp Kasuwan-Daji in de staat Niger. Daarbij kwamen ongeveer 30 mensen om en vele anderen werden ontvoerd. Gewapende bandieten hebben bovendien een nabijgelegen katholiek complex ontheiligd.

Bisschop Bulus Yohanna van Kontagora, wiens bisdom een aanzienlijk deel van de staat Niger beslaat, heeft in een eigen verklaring gevraagd om de oprichting van een volledig uitgeruste militaire basis in de regio. In november 2025 werden in zijn bisdom 320 mensen ontvoerd uit een katholieke school in Papiri. Hij roept de regering op voldoende veiligheidspersoneel en middelen beschikbaar te stellen en samen te werken met lokale belanghebbenden om de vrede te herstellen.

Dankbaar voor betoonde inzet

In dezelfde verklaring bedankt de bisschop de regering voor de samenwerking die heeft geleid tot de veilige terugkeer van alle kinderen en medewerkers die uit de St. Mary’s School in Papiri waren ontvoerd. Ook meldde de gouverneur van de staat Kaduna dat 183 christenen die bij drie verschillende incidenten waren ontvoerd, inmiddels zijn vrijgelaten of gered.

De ernst van het geweld in Nigeria was voor Paus Leo XIV aanleiding om tijdens het Angelusgebed in Rome het geweld te veroordelen. Hij sprak zijn gebedsvolle verbondenheid uit met alle slachtoffers van geweld en terrorisme en hoopte dat de autoriteiten vastberaden zullen blijven werken aan de bescherming van het leven van iedere burger.

Kerk in Nood (ACN) beschouwt Nigeria al lange tijd als een prioritair land en ondersteunt verschillende projecten om de lokale Kerk te versterken, vooral in het noorden van het land. De organisatie roept haar weldoeners en vrienden op om te blijven bidden voor Nigeria, opdat vrede en gerechtigheid mogen terugkeren.

In 2025 zijn wereldwijd minder katholieke priesters gearresteerd of ontvoerd dan in 2024. Tegelijkertijd steeg het aantal moorden op geestelijken aanzienlijk. Volgens cijfers van Kerk in Nood (ACN) blijft de situatie in veel landen zorgwekkend, ondanks de daling in arrestaties.

In totaal werden in 2025 wereldwijd 28 priesters en religieuzen gearresteerd of van hun vrijheid beroofd. In 2024 lag dat aantal nog op 72. Voor deze analyse telt Kerk in Nood (ACN) uitsluitend arrestaties die als vorm van vervolging gelden. Arrestaties wegens geloofwaardige verdenkingen van gewone misdrijven zijn buiten beschouwing gelaten.

Minder arrestaties in Nicaragua

De sterke daling is voor een groot deel toe te schrijven aan ontwikkelingen in Nicaragua. In 2024 werden daar 44 geestelijken gearresteerd, waarvan er in 2025 nog maar twee vastzaten. Het ging om priester Frutos Valle Salmerón, die sinds juli 2024 onder huisarrest staat, en priester Pedro Abelardo Méndez Pérez. Laatstgenoemde werd in juni gearresteerd en begin juli weer vrijgelaten. Een groot deel van de priesters werd eerder het land uitgezet.

Ook in Wit-Rusland daalde het aantal arrestaties licht. Drie priesters werden opgepakt, van wie er twee tegen het einde van het jaar waren vrijgelaten. De overgebleven gevangene is een Poolse priester die wordt beschuldigd van spionage. Daarnaast kwam een priester vrij die sinds 2023 een gevangenisstraf van elf jaar uitzat.

Toename van detenties in China

In China nam het aantal arrestaties juist toe. Tussen maart en juni 2025 werden vijf geestelijken opgepakt in het bisdom Wenzhou. Onder hen bevonden zich een priester, twee religieuze zusters en bisschop Peter Shao Zhumin. De bisschop werd opnieuw onder huisarrest geplaatst, na eerdere detenties.

Volgens Kerk in Nood (ACN) bevonden zich in 2025 veertien geestelijken in China in detentie. Eén van hen, bisschop Giulio Jia Zhiguo, overleed op 30 oktober een natuurlijke dood. Bisschop Augustine Cui Tai lijkt te zijn vrijgelaten na een herindeling van zijn bisdom. Drie andere bisschoppen worden nog steeds als vermist of vastgehouden beschouwd.

Arrestaties van religieuze zusters in India

India bleef in 2025 een zorgwekkend land voor christenen. Vier religieuze zusters werden gearresteerd op basis van valse beschuldigingen. De aanklachten betroffen ontvoering of mensenhandel en volgden vaak op intimidatie door radicale hindoenationalisten. Alle zusters werden later vrijgelaten.

 Ontvoeringen blijven groot risico

Het aantal ontvoeringen van geestelijken daalde licht, van 44 in 2024 naar 38 in 2025. Toch blijft ontvoering een groot gevaar in delen van Afrika en Latijns-Amerika. Nigeria zag het aantal ontvoeringen juist stijgen van 17 naar 24. Daarbij werden vier seminaristen ontvoerd, van wie er twee zijn vermoord. Van de vijftien ontvoerde priesters in Nigeria werd er één vermoord. Eén priester wordt eind 2025 nog steeds vermist.

Ook Kameroen kende een sterke stijging, met acht ontvoeringen in 2025. De meeste vonden plaats in het Engelstalige bisdom Bamenda. In Colombia werden twee priesters ontvoerd en later vrijgelaten. Haïti kende juist een sterke daling, met slechts één ontvoering in 2025.

Meer dodelijk geweld tegen geestelijken

Het aantal vermoorde religieuzen steeg van 13 in 2024 naar 19 in 2025. Daaronder waren vijftien priesters, twee seminaristen en twee religieuze zusters. Vier slachtoffers werden vermoord na ontvoering in Nigeria en Ethiopië. Zij worden beschouwd als slachtoffers van directe vervolging.

Andere geestelijken kwamen om door geweld in conflictgebieden of bij gerichte aanvallen. In Myanmar werd een priester geëxecuteerd nadat hij weigerde te knielen voor rebellen. Ook in de Verenigde Staten en Mexico werden priesters vermoord onder onduidelijke omstandigheden. In Haïti werden twee religieuze zusters gedood door gewapende bendes.

In meerdere gevallen blijft het motief onduidelijk. Toch kan vervolging niet worden uitgesloten. Kerk in Nood (ACN) benadrukt dat ook vele catechisten en lekenmissionarissen zijn omgekomen. Zij zijn niet opgenomen in deze statistieken.

Avond van de Martelaren

Op vrijdag 27 februari 2026 gedenken we in de Sint Nicolaasbasiliek in Amsterdam de mensen die in het afgelopen jaar zijn gedood om hun geloof in Christus. Aansluitend aan de Eucharistieviering om 19 uur, bidden we samen de kruisweg met muziek en getuigenissen. Eén van de getuigenissen betreft die van priester Donald Martin Ye Naing Win uit Myanmar. Kom ook naar de Avond van de Martelaren en bid mee!

Gewapende mannen hebben zondag bij diensten in drie kerken in het noorden van Nigeria zeker 160 christenen ontvoerd. Kerkgangers sloegen in paniek op de vlucht. Wie er niet in slaagde weg te komen, werd door de aanvallers meegenomen. De gebeurtenissen zorgen voor grote angst onder christenen in de regio.

De aanvallen waren in kerken in de plaats Kurmin Wali, een gemeenschap in bosrijk gebied. Het zou gaan om twee protestantse en een katholiek kerk. De politie onderzoekt om hoeveel slachtoffers het gaat. Media en kerkleiders melden het om meer dan 160 mensen gaat. Zeker 11 mensen zouden zijn ontsnapt.

Niet bekend wie de daders zijn

Nigeria kampt al lange tijd met een golf van ontvoeringen uit kerken en scholen. Eind november werden meer dan tweehonderd leerlingen en leerlingen van een katholieke school ontvoerd. Het duurde een maand voordat zij werden bevrijd. Het is niet bekend hoe de Nigeriaanse autoriteiten hen vrij kregen.

De Nigeriaanse overheid denkt dat de daders om jihadistische groeperingen of criminele bendes die uit zijn op losgeld. De Nigeriaanse regering ontkent met klem dat er bij de geweldsgolf sprake zou zijn van doelgerichte vervolging van christenen. Lokale kerkleiders erkennen dat de achtergronden complex zijn, maar stellen dat religie wel degelijk meespeelt.

Priester na twee maanden vrijgelaten

Uit dezelfde regio, Kaduna, kwam gisteren het bericht dat priester Bobbo Paschal na twee maanden is vrijgelaten. De pastoor van de Sint-Stefansparochie in Kushe Gudgu Kagarko werd in de vroege ochtenduren van 17 november uit zijn pastorie ontvoerd. Daarbij vermoordden de aanvallers zijn broer. Volgens kanselier Christian Okewu Emmanuel van het aartsbisdom Kaduna is Paschal op 17 januari vrijgelaten en is hij lichamelijk ongedeerd.

Vrijheid van Godsdienst onder druk

Hoewel ontvoeringen een groot probleem zijn, komt de grootste dreiging in het noorden van het land volgens het rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN) van jihadistisch terrorisme. Groeperingen als Boko Haram en Islamitische Staat – West-Afrikaanse Provincie (ISWAP) hebben zich ten doel gesteld een radicale islamitische ideologie op te leggen. In centraal Nigeria, met name in de Middle Belt, wordt het geweld grotendeels aangewakkerd door systematische aanvallen van Fulani-milities. Zij zijn verantwoordelijk voor massamoorden, gedwongen verhuizing, de vernietiging van overwegend christelijke dorpen en de bezetting van landbouwgrond.

De katholieke hulporganisatie herhaalt haar toezegging om getroffen gemeenschappen zowel geestelijk als materieel te ondersteunen. Kerk in Nood (ACN) dringt er bij de internationale gemeenschap op aan om niet onverschillig te blijven tegenover het lijden van duizenden onschuldige mensen in dit deel van Nigeria. Afgelopen week nog publiceerde de organisatie een artikel over de vele ontvoeringen van priesters in het land.

Volgens het Nigeriaanse bisdom Kontagora hebben zwaarbewapende bandieten tussen 28 december en 3 januari zeker 50 mensen gedood. Dieptepunt was een bloedbad in het dorp Kasuwan Daji, niet ver van Papiri. Daar werden in november meer dan 200 schoolkinderen ontvoerd.

Het nieuwe jaar is niet vreedzaam begonnen in het katholieke bisdom Kontagora in Nigeria. De laatste dagen van 2025 werden gekenmerkt door geweld en angst. Begin januari 2026 heeft echter opnieuw bloedvergieten gebracht. Kerk in Nood (ACN) ontving een rapport van het bisdom. Daaruit is op te maken dat het geweld is gepleegd door een bende zwaarbewapende bandieten. Ongeveer 30 motorfietsen met elk twee mannen konden dagenlang hun gang gaan in het gebied.

Aanval op gemeenschappen en katholieke kerk

De bende verliet op 28 december 2025 hun schuilplaats in het Borgu Game Reserve en is door verschillende dorpen getrokken. Vervolgens zijn ze naar Kaiwa gegaan. Daar hebben ze vijf mensen vermoord en huizen en graanopslagplaatsen in brand gestoken, voordat ze verder trokken. In Gebehebben ze nog eens twee mensen vermoord. In zijn bericht aan Kerk in Nood legt bisschop Bulus Dauwa Yohanna uit dat de bandieten op de avond van 1 januari 2026 opnieuw door Shafaci zijn getrokken. Daar verbrandden zij documenten in het politiebureau en hebben vervolgens de nacht in de bush doorbrachten.

Op de ochtend van 2 januari 2026, rond 10.00 uur, drongen de aanvallers het terrein van de katholieke kerk in Sokonbora binnen. Ze vernielden er een kruisbeeld, afbeeldingen van de kruiswegstaties en muziekinstrumenten. Ook stalen ze twee motorfietsen, mobiele telefoons en contant geld, voordat ze een nabijgelegen nederzetting van de Kambari-etnische groep bezetten. Daar bleven ze tot de volgende dag en aten ze pluimvee en de geiten van de mensen.

Mannen vastgebonden en vermoord

Tegen de avond van 3 januari 2026 trokken ze door naar het dorp Kasuwan Daji, zo’n acht kilometer verderop, waar het dieptepunt van de geweldsgolf plaatsvond. Volgens het verslag staken de aanvallers de markt en de omliggende huizen in brand. De brand was zo hevig dat de rook 15 kilometer verderop, in Papiri, te zien was. Vervolgens slachtten zij 42 mannen af nadat ze hun armen op hun rug hadden vastgebonden. De slachtoffers waren allemaal mannen, zowel christenen als moslims. De aanvallers ontvoerden ook een onbekend aantal vrouwen en kinderen. 

Het rapport vermeldt dat de groep bandieten vrij rondzwierf, zowel in het noordelijke deel van het gebied Borgu in de staat Niger als het zuidelijke deel van Shanga in de staat Kebbi in Nigeria, zonder te worden tegengehouden door veiligheidstroepen. Als gevolg daarvan is er onder de bevolking grote angst ontstaan, wat heeft geleid tot massale ontheemding. Duizenden gezinnen hebben hun huizen en middelen van bestaan moeten verlaten.

Ontvoerde schoolkinderen getraumatiseerd

Bijzonder alarmerend is de situatie van de schoolkinderen uit Papiri, die onlangs uit gevangenschap zijn vrijgelaten en nog meer getraumatiseerd. “Zij worden gedwongen zich met hun families in het bos te verstoppen wanneer er berichten zijn dat bandieten in de buurt zijn, zowel overdag als 's nachts”, aldus de bisschop.

De aanvallen hebben geleid tot talrijke geruchten onder de bevolking. Zo zouden sommige van de ontvoerde kinderen overlevenden zijn van de massale ontvoering in Papiri. Andere geruchten beweren dat christenen de meerderheid van de slachtoffers vormden. Bronnen van Kerk in Nood (ACN) stellen dat beide beweringen momenteel niet bevestigd kunnen worden.

Oproep tot verenigd blijven

In een afzonderlijke condoleanceboodschap, die ook door Kerk in Nood (ACN) is ontvangen, spreekt bisschop Bulus Dauwa Yohanna zijn “diepe droefheid” uit over het verlies van 42 onschuldige levens – “zowel christenen als moslims.” Ook betuigt hij namens het bisdom zijn oprechte deelnemen en gebed voor de eeuwige rust van de overledenen, de genezing van de gewonden en troost voor allen die rouwen. De bisschop doet een beroep op alle lokale gemeenschappen – Kambari, Bussawa (Borgawa), Fulani en Hausa – om elkaar niet als vijanden te zien, “maar verenigd te blijven in het afwijzen van alle vormen van geweld en samen op te treden tegen onze gemeenschappelijke vijand, de bandieten.”

Kerk in Nood sluit zich aan bij de dringende oproep van de lokale Kerk en roept de Nigeriaanse autoriteiten op om onmiddellijk doeltreffende maatregelen te nemen om de burgerbevolking te beschermen, een einde te maken aan de straffeloosheid van gewapende groeperingen en hun bases in de bossen en reservaten in de regio te ontmantelen.

Vrijheid van Godsdienst onder druk

Volgens het rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN) komt de grootste dreiging in het noorden van het land van jihadistisch terrorisme. Groeperingen als Boko Haram en Islamitische Staat – West-Afrikaanse Provincie (ISWAP) hebben zich ten doel gesteld een radicale islamitische ideologie op te leggen. In centraal Nigeria, met name in de Middle Belt, wordt het geweld grotendeels aangewakkerd door systematische aanvallen van Fulani-milities. Zij zijn verantwoordelijk voor massamoorden, gedwongen verhuizing, de vernietiging van overwegend christelijke dorpen en de bezetting van landbouwgrond.

De katholieke hulporganisatie herhaalt haar toezegging om getroffen gemeenschappen zowel geestelijk als materieel te ondersteunen. Kerk in Nood (ACN) dringt er bij de internationale gemeenschap op aan om niet onverschillig te blijven tegenover het lijden van duizenden onschuldige mensen in dit deel van Nigeria. Afgelopen week nog publiceerde de organisatie een artikel over de vele ontvoeringen van priesters in het land.