De Kerk in Cuba blijft dicht bij een bevolking die leeft met angst, armoede en onzekerheid. Volgens bisschop Arturo González Amador, voorzitter van de Cubaanse bisschoppenconferentie, bevindt het land zich in een dramatische crisis. Dankzij uw steun brengt de Kerk hoop waar mogelijk.
“Cuba lijdt”, zegt de bisschop van Santa Clara in gesprek met Kerk in Nood (ACN). “Dit is de meest trieste en moeilijkste tijd die ik me kan herinneren in de geschiedenis van mijn volk. Alles is een strijd om te overleven. Het heden is onzeker en de toekomst is volkomen onbekend.”
Kerk in Cuba lijdt met de armen
De crisis raakt elk deel van het dagelijks leven. Vooral armen, ouderen, gepensioneerden en alleenstaande moeders voelen de gevolgen. “Met elke dag die voorbijgaat, merken we dat het moeilijker wordt om te leven”, zegt bisschop González. Parochies zien die wanhoop van dichtbij. “Er zijn mensen die naar ons toekomen en ons vertellen dat ze al dagen niet hebben gegeten. Ze weten niet bij wie ze terechtkunnen voor hulp.”
Ook voedsel bewaren lukt vaak niet. Door het gebrek aan elektriciteit bederft eten snel. “We hebben onlangs mensen zien instorten tijdens vieringen omdat ze niets hadden gegeten”, vertelt de bisschop.
Ziekenhuizen zonder water
De gezondheidssituatie baart de Kerk grote zorgen. Volgens bisschop González hebben sommige belangrijke ziekenhuizen operaties stopgezet. Zij beschikken niet eens over water, laat staan over chirurgische apparatuur.
Veel families zoeken daarom zelf naar medische basisbenodigdheden. Soms moeten zij hulp vragen aan familie of vrienden in het buitenland. “Ik ken meer dan één geval waarin iemand alles zelf moest regelen voor een ingreep. Zelfs de hechtdraad moest uit het buitenland komen”, zegt hij.
Angst voor oorlog en groeiende wanhoop
Naast armoede en tekorten leeft de bevolking in sociale en psychologische onrust. “In gesprekken met mensen merk je verdriet, wanhoop en onzekerheid”, zegt de bisschop. Veel Cubanen vrezen een militair conflict met de Verenigde Staten. “Het dagelijks leven van de mensen wordt gekenmerkt door grote angst. Ze hebben het er voortdurend over. Vooral kinderen en ouderen worden hierdoor bang.”
Op straat hoort de bisschop mensen zeggen dat zij deze pijn niet langer kunnen verdragen. “Ze zeggen dat er niemand is om hen te helpen.” De bisschop wil niet speculeren. Toch wijst hij erop dat de moderne wereld veel middelen kent om angst te zaaien. Ook waarschuwt hij voor depressies, verslaving en de gevolgen van massale migratie. “Iedereen die kan vertrekken, doet dat. We blijven achter met een land vol ouderen zonder middelen en met kleine pensioenen.”
Onveiligheid raakt ook geloofsleven
De onveiligheid neemt ondertussen toe. “Er is in veel huizen ingebroken en gestolen. Dat draagt bij aan een gevoel van grote kwetsbaarheid”, zegt bisschop González.
Daar komt de zware energiecrisis bij. In veel regio’s hebben mensen nog maar drie uur elektriciteit per dag. Ook het religieuze leven lijdt daaronder. “We hebben nauwelijks nog nachtelijke aanbidding”, zegt de bisschop. Op sommige plaatsen vierde de Kerk de paaswake overdag. Door stroomuitval, criminaliteit en geweld werd het ’s nachts te gevaarlijk.
Kerk blijft hoop brengen
Te midden van deze pijnlijke situatie blijven religieuzen, priesters en leken zich inzetten. Zij helpen vooral de mensen die het zwaarst lijden. “Het is de taak van de Kerk om de geest levend te houden”, zegt bisschop González. “Wij willen hoop brengen waar die ontbreekt, luisteren en begeleiden.”
Veel gelovigen zetten kleine initiatieven op. Zo ontstaan gaarkeukens en maaltijddiensten voor mensen met een handicap of bedlegerige ouderen. Volgens de bisschop slagen zij erin “uit het niets voedsel en middelen tevoorschijn te toveren”.
Hij noemt het voorbeeld van een gaarkeuken die maaltijden verzorgt voor meer dan 300 mensen. Onlangs moesten de zusters improviseren omdat er te weinig eten was. “De zusters zeiden dat ze alles zouden gebruiken wat ze nog over hadden. Ze mengden enkele blikken zwarte en witte bonen om meer porties te kunnen serveren. De mensen merken dit op. Zij zien dat de Kerk deelt wat zij heeft.”
“Wat Gods voorzienigheid kan bereiken”
Voor bisschop González toont deze stille naastenliefde de kracht van het geloof. “Dit toont alleen maar aan wat Gods voorzienigheid en christelijke naastenliefde kunnen bereiken.” Volgens hem heeft deze eenvoudige hulp ook grote waarde voor de evangelisatie. De Kerk preekt niet alleen met woorden, maar ook met daden.
“Op de dag dat een religieuze zuster of een priester sterft van de honger of door gebrek aan medicijnen, weet je dat er niemand meer in leven is. Want iedereen deelt het weinige dat hij heeft.” De bisschop ziet daarin een krachtig getuigenis. “Het is prachtig om te zien dat deze hulp wordt verleend zonder enige manipulatie. Mensen helpen simpelweg omdat zij willen helpen. En wij zien ook de dankbaarheid van degenen die deze hulp ontvangen.”
Pastorale overlevingsmodus
Toch kent ook de Kerk enorme beperkingen. Door prijsstijgingen en brandstoftekorten kan zij haar pastorale werk moeilijk uitvoeren. “We bevinden ons in een pastorale overlevingsmodus”, zegt bisschop González. “De prijzen zijn vervijfvoudigd. Vaak kunnen we niet eens meer naar landelijke gebieden reizen om daar de mis te vieren.” De bisschop noemt de begrafenis van bisschop Enrique Serpa Pérez als voorbeeld. Door het gebrek aan brandstof konden slechts vier andere bisschoppen aanwezig zijn.
In sommige regio’s is het isolement bijzonder groot. Daardoor worden mensen nog kwetsbaarder. Ook religieuze gemeenschappen komen in gevaar. “Er zijn congregaties die erg kwetsbaar zijn. Zij beschikken niet over voldoende middelen om hun aanwezigheid op het eiland in stand te houden”, zegt de bisschop. Toch benadrukt hij de trouw van de Kerk. “Hoewel velen het eiland verlaten, blijft de Kerk. De mensen erkennen dit en zijn dankbaar.”
Vraag om gebed en steun
Bisschop Arturo González Amador vraagt de vrienden en weldoeners van Kerk in Nood om Cuba niet te vergeten. “Ik geloof heilig in de kracht van het gebed”, zegt hij. Hij vraagt om steun voor het geestelijke leven van religieuzen en priesters. Ook vraagt hij hulp voor liefdadigheidswerken, pastoraal werk, evangelisatie, drukwerk en vervoer. “We kunnen niet alles oplossen, maar elke hulp telt. Het Cubaanse volk lijdt, en de Kerk maakt deel uit van dat volk.”
Wilt u de Kerk in Cuba helpen? Geef dan via onze speciale actiepagina voor Cuba:
- € 27 – een voedselpakket voor een gezin (rijst, bonen, olie en melk)
- € 54 – pastorale bezoeken + hygiëneproducten voor ouderen en zieken
- € 108 – levensonderhoud van een zuster voor een maand
Namens bisschop González Amador en de zusters veel dank voor uw steun!
