Nieuwe gegevens benadrukken de omvang van ontvoeringen van priesters te midden van de veiligheidscrisis in Nigeria. Tussen 2015 en 2025 zijn ten minste 212 katholieke priesters ontvoerd in Nigeria, in een golf van geweld die het hele land treft. Op dit moment worden nog 4 priesters ontvoerd.
Dit blijkt uit een lopend onderzoek van de Katholieke Bisschoppenconferentie van Nigeria, dat is gedeeld met de pauselijke stichting Kerk in Nood (ACN). Het onderzoek documenteert ontvoeringen in ten minste 41 van de 59 katholieke bisdommen en aartsbisdommen van het land. De gegevens komen overeen met de bevindingen van het Rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN). Daarin wordt Nigeria aangemerkt als een van de gevaarlijkste landen ter wereld voor geestelijken en religieuze leiders.
12 vermoord en 3 later overleden
Volgens het document dat aan Kerk in Nood is toegezonden, zijn van de 212 ontvoerde personen er 183 vrijgelaten of ontsnapt, 12 vermoord en 3 later overleden als gevolg van trauma's en verwondingen die zij tijdens hun gevangenschap hebben opgelopen.
Momenteel worden nog minstens vier ontvoerde priesters gevangen gehouden: pater John Bako Shekwolo, pater Pascal Bobbo, pater Emmanuel Ezema en pater Joseph Igweagu. Het rapport bevestigt ook dat ten minste zes priesters meer dan eens zijn ontvoerd, wat de aanhoudende kwetsbaarheid van katholieke geestelijken onderstreept.
Werkelijke aantal ontvoeringen hoger
Het werkelijke aantal gevallen ligt echter zeker hoger. De gegevens van 18 bisdommen zijn nog niet ingediend en Kerk in Nood (ACN) heeft de afgelopen jaren onafhankelijk geïsoleerde ontvoeringen geregistreerd in ten minste vijf bisdommen die nog niet in het onderzoek zijn meegenomen. Bovendien betreft het alleen diocesane priesters. Incidenten waarbij religieuze ordes en congregaties betrokken zijn, werden niet in het rapport opgenomen.
Het bisdom met het hoogste aantal ontvoeringen in het rapport is Okigwe, met 47 gevallen, gevolgd door Port Harcourt (14) en Nsukka (13). Verschillende andere bisdommen melden ook bijzonder hoge cijfers, waaronder Kaduna, Kafanchan en Nnewi, met elk negen ontvoeringen.
Hoogste aantal vermoord priesters
Wat het aantal dodelijke slachtoffers betreft, heeft het aartsbisdom Kaduna het hoogste aantal vermoorde priesters in het afgelopen decennium te betreuren (vier), gevolgd door Kafanchan (twee), Minna (twee) en Abeokuta, Nnewi, Owerri en Sokoto (elk één).
De gevolgen van dit geweld zijn verwoestend voor lokale christelijke gemeenschappen. Hele dorpen zijn ontheemd, parochies verlaten en het pastorale leven is in grote delen van het land ernstig verstoord. Alleen al in het bisdom Minna zijn meer dan 90 kerken gedwongen te sluiten als gevolg van aanhoudende terroristische activiteiten en chronische onveiligheid. Veel priesters zijn rechtstreeks uit hun pastorieën ontvoerd, terwijl ze op weg waren voor pastoraal werk of om de heilige Mis te vieren.
Wie zit er achter het geweld?
Het geweld dat Nigeria teistert, treft niet alleen christenen. Terrorisme, gewapende banditisme en ontvoeringen eisen ook het leven van veel moslims. In grote delen van het land worden christenen echter vanwege hun geloof doelbewust vervolgd, met name in regio's die worden gedomineerd door jihadistische groeperingen en etnisch-religieuze milities.
Volgens het rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN) komt de grootste dreiging in het noorden van het land van jihadistisch terrorisme. Groeperingen als Boko Haram en Islamitische Staat – West-Afrikaanse Provincie (ISWAP) hebben zich ten doel gesteld een radicale islamitische ideologie op te leggen. In centraal Nigeria, met name in de Middle Belt, wordt het geweld grotendeels aangewakkerd door systematische aanvallen van Fulani-milities. Zij zijn verantwoordelijk voor massamoorden, gedwongen verhuizing, de vernietiging van overwegend christelijke dorpen en de bezetting van landbouwgrond.
Structurele discriminatie
Hoewel deze conflicten soms worden voorgesteld als etnisch of economisch van aard, hebben ze in de praktijk vooral gevolgen voor christelijke gemeenschappen en hebben ze een religieuze dimensie. Daar komt nog eens aanhoudende structurele en institutionele discriminatie bij, waardoor veel christelijke gemeenschappen in het noorden geen effectieve bescherming van de staat genieten.
Tegelijkertijd wordt een aanzienlijk deel van de ontvoeringen in Nigeria voornamelijk ingegeven door economische motieven. Ontvoering is een zeer winstgevende criminele industrie geworden, die zowel wordt gebruikt om terroristische activiteiten te financieren als om netwerken van gewapende bandieten in stand te houden. Geestelijken zijn vaak het doelwit omdat ze gemakkelijk te herkennen zijn, over het algemeen onbeschermd zijn en omdat hun gemeenschappen buitengewone inspanningen leveren om hun vrijlating te bewerkstelligen.
“Ontvoeringseconomie”
In bisdommen zoals Okigwe – het zwaarst getroffen bisdom van het land – komen strategische transportroutes, zwakke veiligheidsaanwezigheid, de proliferatie van georganiseerde ontvoeringsbendes en intense pastorale activiteiten op het platteland samen. Als gevolg daarvan zijn priesters zeer kwetsbare doelwitten geworden binnen een wrede “ontvoeringseconomie” die wordt aangedreven door losgeldbetalingen.
Het totale aantal ontvoerde personen in Nigeria is natuurlijk veel hoger en treft veel verschillende sectoren van de samenleving. De ontvoering van priesters is slechts een zichtbaar onderdeel van een veel bredere nationale ontvoeringscrisis.
Een landelijke noodsituatie op het gebied van veiligheid
De afgelopen weken heeft Nigeria ook een sterke toename gezien van massale ontvoeringen van schoolkinderen uit onderwijsinstellingen, met name in de noordelijke regio's. Als reactie op de escalerende golf van ontvoeringen op scholen, terroristische aanslagen en gewapend geweld heeft de president van Nigeria in november 2025 een nationale noodtoestand afgekondigd. Daarbij heeft hij toestemming gegeven voor de werving van 20.000 extra politieagenten en de inzet van buitengewone veiligheidsmaatregelen in meerdere staten.
Voor veel lokale gemeenschappen reiken de gevolgen van elke ontvoering echter veel verder dan de statistieken: wanneer een priester verdwijnt, blijft een hele parochie achter zonder bescherming, leiderschap of hoop.
