Gewapende mannen hebben zondag bij diensten in drie kerken in het noorden van Nigeria zeker 160 christenen ontvoerd. Kerkgangers sloegen in paniek op de vlucht. Wie er niet in slaagde weg te komen, werd door de aanvallers meegenomen. De gebeurtenissen zorgen voor grote angst onder christenen in de regio.

De aanvallen waren in kerken in de plaats Kurmin Wali, een gemeenschap in bosrijk gebied. Het zou gaan om twee protestantse en een katholiek kerk. De politie onderzoekt om hoeveel slachtoffers het gaat. Media en kerkleiders melden het om meer dan 160 mensen gaat. Zeker 11 mensen zouden zijn ontsnapt.

Niet bekend wie de daders zijn

Nigeria kampt al lange tijd met een golf van ontvoeringen uit kerken en scholen. Eind november werden meer dan tweehonderd leerlingen en leerlingen van een katholieke school ontvoerd. Het duurde een maand voordat zij werden bevrijd. Het is niet bekend hoe de Nigeriaanse autoriteiten hen vrij kregen.

De Nigeriaanse overheid denkt dat de daders om jihadistische groeperingen of criminele bendes die uit zijn op losgeld. De Nigeriaanse regering ontkent met klem dat er bij de geweldsgolf sprake zou zijn van doelgerichte vervolging van christenen. Lokale kerkleiders erkennen dat de achtergronden complex zijn, maar stellen dat religie wel degelijk meespeelt.

Priester na twee maanden vrijgelaten

Uit dezelfde regio, Kaduna, kwam gisteren het bericht dat priester Bobbo Paschal na twee maanden is vrijgelaten. De pastoor van de Sint-Stefansparochie in Kushe Gudgu Kagarko werd in de vroege ochtenduren van 17 november uit zijn pastorie ontvoerd. Daarbij vermoordden de aanvallers zijn broer. Volgens kanselier Christian Okewu Emmanuel van het aartsbisdom Kaduna is Paschal op 17 januari vrijgelaten en is hij lichamelijk ongedeerd.

Vrijheid van Godsdienst onder druk

Hoewel ontvoeringen een groot probleem zijn, komt de grootste dreiging in het noorden van het land volgens het rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN) van jihadistisch terrorisme. Groeperingen als Boko Haram en Islamitische Staat – West-Afrikaanse Provincie (ISWAP) hebben zich ten doel gesteld een radicale islamitische ideologie op te leggen. In centraal Nigeria, met name in de Middle Belt, wordt het geweld grotendeels aangewakkerd door systematische aanvallen van Fulani-milities. Zij zijn verantwoordelijk voor massamoorden, gedwongen verhuizing, de vernietiging van overwegend christelijke dorpen en de bezetting van landbouwgrond.

De katholieke hulporganisatie herhaalt haar toezegging om getroffen gemeenschappen zowel geestelijk als materieel te ondersteunen. Kerk in Nood (ACN) dringt er bij de internationale gemeenschap op aan om niet onverschillig te blijven tegenover het lijden van duizenden onschuldige mensen in dit deel van Nigeria. Afgelopen week nog publiceerde de organisatie een artikel over de vele ontvoeringen van priesters in het land.

Volgens het Nigeriaanse bisdom Kontagora hebben zwaarbewapende bandieten tussen 28 december en 3 januari zeker 50 mensen gedood. Dieptepunt was een bloedbad in het dorp Kasuwan Daji, niet ver van Papiri. Daar werden in november meer dan 200 schoolkinderen ontvoerd.

Het nieuwe jaar is niet vreedzaam begonnen in het katholieke bisdom Kontagora in Nigeria. De laatste dagen van 2025 werden gekenmerkt door geweld en angst. Begin januari 2026 heeft echter opnieuw bloedvergieten gebracht. Kerk in Nood (ACN) ontving een rapport van het bisdom. Daaruit is op te maken dat het geweld is gepleegd door een bende zwaarbewapende bandieten. Ongeveer 30 motorfietsen met elk twee mannen konden dagenlang hun gang gaan in het gebied.

Aanval op gemeenschappen en katholieke kerk

De bende verliet op 28 december 2025 hun schuilplaats in het Borgu Game Reserve en is door verschillende dorpen getrokken. Vervolgens zijn ze naar Kaiwa gegaan. Daar hebben ze vijf mensen vermoord en huizen en graanopslagplaatsen in brand gestoken, voordat ze verder trokken. In Gebehebben ze nog eens twee mensen vermoord. In zijn bericht aan Kerk in Nood legt bisschop Bulus Dauwa Yohanna uit dat de bandieten op de avond van 1 januari 2026 opnieuw door Shafaci zijn getrokken. Daar verbrandden zij documenten in het politiebureau en hebben vervolgens de nacht in de bush doorbrachten.

Op de ochtend van 2 januari 2026, rond 10.00 uur, drongen de aanvallers het terrein van de katholieke kerk in Sokonbora binnen. Ze vernielden er een kruisbeeld, afbeeldingen van de kruiswegstaties en muziekinstrumenten. Ook stalen ze twee motorfietsen, mobiele telefoons en contant geld, voordat ze een nabijgelegen nederzetting van de Kambari-etnische groep bezetten. Daar bleven ze tot de volgende dag en aten ze pluimvee en de geiten van de mensen.

Mannen vastgebonden en vermoord

Tegen de avond van 3 januari 2026 trokken ze door naar het dorp Kasuwan Daji, zo’n acht kilometer verderop, waar het dieptepunt van de geweldsgolf plaatsvond. Volgens het verslag staken de aanvallers de markt en de omliggende huizen in brand. De brand was zo hevig dat de rook 15 kilometer verderop, in Papiri, te zien was. Vervolgens slachtten zij 42 mannen af nadat ze hun armen op hun rug hadden vastgebonden. De slachtoffers waren allemaal mannen, zowel christenen als moslims. De aanvallers ontvoerden ook een onbekend aantal vrouwen en kinderen. 

Het rapport vermeldt dat de groep bandieten vrij rondzwierf, zowel in het noordelijke deel van het gebied Borgu in de staat Niger als het zuidelijke deel van Shanga in de staat Kebbi in Nigeria, zonder te worden tegengehouden door veiligheidstroepen. Als gevolg daarvan is er onder de bevolking grote angst ontstaan, wat heeft geleid tot massale ontheemding. Duizenden gezinnen hebben hun huizen en middelen van bestaan moeten verlaten.

Ontvoerde schoolkinderen getraumatiseerd

Bijzonder alarmerend is de situatie van de schoolkinderen uit Papiri, die onlangs uit gevangenschap zijn vrijgelaten en nog meer getraumatiseerd. “Zij worden gedwongen zich met hun families in het bos te verstoppen wanneer er berichten zijn dat bandieten in de buurt zijn, zowel overdag als 's nachts”, aldus de bisschop.

De aanvallen hebben geleid tot talrijke geruchten onder de bevolking. Zo zouden sommige van de ontvoerde kinderen overlevenden zijn van de massale ontvoering in Papiri. Andere geruchten beweren dat christenen de meerderheid van de slachtoffers vormden. Bronnen van Kerk in Nood (ACN) stellen dat beide beweringen momenteel niet bevestigd kunnen worden.

Oproep tot verenigd blijven

In een afzonderlijke condoleanceboodschap, die ook door Kerk in Nood (ACN) is ontvangen, spreekt bisschop Bulus Dauwa Yohanna zijn “diepe droefheid” uit over het verlies van 42 onschuldige levens – “zowel christenen als moslims.” Ook betuigt hij namens het bisdom zijn oprechte deelnemen en gebed voor de eeuwige rust van de overledenen, de genezing van de gewonden en troost voor allen die rouwen. De bisschop doet een beroep op alle lokale gemeenschappen – Kambari, Bussawa (Borgawa), Fulani en Hausa – om elkaar niet als vijanden te zien, “maar verenigd te blijven in het afwijzen van alle vormen van geweld en samen op te treden tegen onze gemeenschappelijke vijand, de bandieten.”

Kerk in Nood sluit zich aan bij de dringende oproep van de lokale Kerk en roept de Nigeriaanse autoriteiten op om onmiddellijk doeltreffende maatregelen te nemen om de burgerbevolking te beschermen, een einde te maken aan de straffeloosheid van gewapende groeperingen en hun bases in de bossen en reservaten in de regio te ontmantelen.

Vrijheid van Godsdienst onder druk

Volgens het rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN) komt de grootste dreiging in het noorden van het land van jihadistisch terrorisme. Groeperingen als Boko Haram en Islamitische Staat – West-Afrikaanse Provincie (ISWAP) hebben zich ten doel gesteld een radicale islamitische ideologie op te leggen. In centraal Nigeria, met name in de Middle Belt, wordt het geweld grotendeels aangewakkerd door systematische aanvallen van Fulani-milities. Zij zijn verantwoordelijk voor massamoorden, gedwongen verhuizing, de vernietiging van overwegend christelijke dorpen en de bezetting van landbouwgrond.

De katholieke hulporganisatie herhaalt haar toezegging om getroffen gemeenschappen zowel geestelijk als materieel te ondersteunen. Kerk in Nood (ACN) dringt er bij de internationale gemeenschap op aan om niet onverschillig te blijven tegenover het lijden van duizenden onschuldige mensen in dit deel van Nigeria. Afgelopen week nog publiceerde de organisatie een artikel over de vele ontvoeringen van priesters in het land.

Nieuwe gegevens benadrukken de omvang van ontvoeringen van priesters te midden van de veiligheidscrisis in Nigeria. Tussen 2015 en 2025 zijn ten minste 212 katholieke priesters ontvoerd in Nigeria, in een golf van geweld die het hele land treft. Op dit moment worden nog 4 priesters ontvoerd.

Dit blijkt uit een lopend onderzoek van de Katholieke Bisschoppenconferentie van Nigeria, dat is gedeeld met de pauselijke stichting Kerk in Nood (ACN). Het onderzoek documenteert ontvoeringen in ten minste 41 van de 59 katholieke bisdommen en aartsbisdommen van het land. De gegevens komen overeen met de bevindingen van het Rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN). Daarin wordt Nigeria aangemerkt als een van de gevaarlijkste landen ter wereld voor geestelijken en religieuze leiders.

12 vermoord en 3 later overleden

Volgens het document dat aan Kerk in Nood is toegezonden, zijn van de 212 ontvoerde personen er 183 vrijgelaten of ontsnapt, 12 vermoord en 3 later overleden als gevolg van trauma's en verwondingen die zij tijdens hun gevangenschap hebben opgelopen.

Momenteel worden nog minstens vier ontvoerde priesters gevangen gehouden: pater John Bako Shekwolo, pater Pascal Bobbo, pater Emmanuel Ezema en pater Joseph Igweagu. Het rapport bevestigt ook dat ten minste zes priesters meer dan eens zijn ontvoerd, wat de aanhoudende kwetsbaarheid van katholieke geestelijken onderstreept.

Werkelijke aantal ontvoeringen hoger

Het werkelijke aantal gevallen ligt echter zeker hoger. De gegevens van 18 bisdommen zijn nog niet ingediend en Kerk in Nood (ACN) heeft de afgelopen jaren onafhankelijk geïsoleerde ontvoeringen geregistreerd in ten minste vijf bisdommen die nog niet in het onderzoek zijn meegenomen. Bovendien betreft het alleen diocesane priesters. Incidenten waarbij religieuze ordes en congregaties betrokken zijn, werden niet in het rapport opgenomen.

Het bisdom met het hoogste aantal ontvoeringen in het rapport is Okigwe, met 47 gevallen, gevolgd door Port Harcourt (14) en Nsukka (13). Verschillende andere bisdommen melden ook bijzonder hoge cijfers, waaronder Kaduna, Kafanchan en Nnewi, met elk negen ontvoeringen.

Hoogste aantal vermoord priesters

Wat het aantal dodelijke slachtoffers betreft, heeft het aartsbisdom Kaduna het hoogste aantal vermoorde priesters in het afgelopen decennium te betreuren (vier), gevolgd door Kafanchan (twee), Minna (twee) en Abeokuta, Nnewi, Owerri en Sokoto (elk één).

De gevolgen van dit geweld zijn verwoestend voor lokale christelijke gemeenschappen. Hele dorpen zijn ontheemd, parochies verlaten en het pastorale leven is in grote delen van het land ernstig verstoord. Alleen al in het bisdom Minna zijn meer dan 90 kerken gedwongen te sluiten als gevolg van aanhoudende terroristische activiteiten en chronische onveiligheid. Veel priesters zijn rechtstreeks uit hun pastorieën ontvoerd, terwijl ze op weg waren voor pastoraal werk of om de heilige Mis te vieren.

Wie zit er achter het geweld?

Het geweld dat Nigeria teistert, treft niet alleen christenen. Terrorisme, gewapende banditisme en ontvoeringen eisen ook het leven van veel moslims. In grote delen van het land worden christenen echter vanwege hun geloof doelbewust vervolgd, met name in regio's die worden gedomineerd door jihadistische groeperingen en etnisch-religieuze milities.

Volgens het rapport Vrijheid van Godsdienst 2025 van Kerk in Nood (ACN) komt de grootste dreiging in het noorden van het land van jihadistisch terrorisme. Groeperingen als Boko Haram en Islamitische Staat – West-Afrikaanse Provincie (ISWAP) hebben zich ten doel gesteld een radicale islamitische ideologie op te leggen. In centraal Nigeria, met name in de Middle Belt, wordt het geweld grotendeels aangewakkerd door systematische aanvallen van Fulani-milities. Zij zijn verantwoordelijk voor massamoorden, gedwongen verhuizing, de vernietiging van overwegend christelijke dorpen en de bezetting van landbouwgrond.

Structurele discriminatie

Hoewel deze conflicten soms worden voorgesteld als etnisch of economisch van aard, hebben ze in de praktijk vooral gevolgen voor christelijke gemeenschappen en hebben ze een religieuze dimensie. Daar komt nog eens aanhoudende structurele en institutionele discriminatie bij, waardoor veel christelijke gemeenschappen in het noorden geen effectieve bescherming van de staat genieten.

Tegelijkertijd wordt een aanzienlijk deel van de ontvoeringen in Nigeria voornamelijk ingegeven door economische motieven. Ontvoering is een zeer winstgevende criminele industrie geworden, die zowel wordt gebruikt om terroristische activiteiten te financieren als om netwerken van gewapende bandieten in stand te houden. Geestelijken zijn vaak het doelwit omdat ze gemakkelijk te herkennen zijn, over het algemeen onbeschermd zijn en omdat hun gemeenschappen buitengewone inspanningen leveren om hun vrijlating te bewerkstelligen.

“Ontvoeringseconomie”

In bisdommen zoals Okigwe – het zwaarst getroffen bisdom van het land – komen strategische transportroutes, zwakke veiligheidsaanwezigheid, de proliferatie van georganiseerde ontvoeringsbendes en intense pastorale activiteiten op het platteland samen. Als gevolg daarvan zijn priesters zeer kwetsbare doelwitten geworden binnen een wrede “ontvoeringseconomie” die wordt aangedreven door losgeldbetalingen.

Het totale aantal ontvoerde personen in Nigeria is natuurlijk veel hoger en treft veel verschillende sectoren van de samenleving. De ontvoering van priesters is slechts een zichtbaar onderdeel van een veel bredere nationale ontvoeringscrisis.

Een landelijke noodsituatie op het gebied van veiligheid

De afgelopen weken heeft Nigeria ook een sterke toename gezien van massale ontvoeringen van schoolkinderen uit onderwijsinstellingen, met name in de noordelijke regio's. Als reactie op de escalerende golf van ontvoeringen op scholen, terroristische aanslagen en gewapend geweld heeft de president van Nigeria in november 2025 een nationale noodtoestand afgekondigd. Daarbij heeft hij toestemming gegeven voor de werving van 20.000 extra politieagenten en de inzet van buitengewone veiligheidsmaatregelen in meerdere staten.

Voor veel lokale gemeenschappen reiken de gevolgen van elke ontvoering echter veel verder dan de statistieken: wanneer een priester verdwijnt, blijft een hele parochie achter zonder bescherming, leiderschap of hoop.

Voor het tiende jaar op rij zal Kerstmis in het noorden van Burkina Faso zonder nachtmis worden gevierd. Door aanhoudende terroristische dreiging vinden de kerstvieringen noodgedwongen overdag plaats. Toch blijft het geloof onder de christelijke gemeenschappen opmerkelijk levend. In een gesprek met bisschop Théophile Naré (Kaya en Ouahigouya) en bisschop Justin Kientega (Dori) vertellen zij over angst en hoop, geweld en veerkracht – en over de cruciale rol van Kerk in Nood (ACN).

“In de avond en nacht verplaatsen is te gevaarlijk,” legt bisschop Théophile Naré uit. Daarom beginnen de kerstvieringen al vroeg op de dag. In zowel het bisdom Kaya als Ouahigouya geldt maximale voorzichtigheid. Sinds een kerkelijk veiligheidsforum in 2021 werken gelovigen, scouts, lokale vrijwilligers en veiligheidstroepen samen om grote religieuze feesten zo veilig mogelijk te laten verlopen. Deze maatregelen onderstrepen hoe diep de terreurdreiging ingrijpt in het kerkelijk leven – zelfs tijdens het hoogfeest van Kerstmis.

Geloof en veerkracht ondanks geweld

Toch weigert de Kerk zich te laten verlammen door angst. “Het bloed van de martelaren is het zaad van de Kerk,” zegt bisschop Naré, verwijzend naar Tertullianus. “Het sleutelwoord is veerkracht: volharden in gebed, hoop en het goede blijven doen.”

Een krachtig teken daarvan was de 125e verjaardag van de evangelisatie van Burkina Faso, die in maart werd gevierd in het Mariaheiligdom van Yagma. Ondanks de onveiligheid kwamen daar ongeveer twee miljoen gelovigen samen. Ook het seminarie van Koumi, in het westen van het land, zit vol – een opvallende paradox in een context waarin priesters doelwit zijn van aanslagen.

Pastorale zorg, zelfs achter tralies

De levende Kerk toont zich ook in het pastorale werk in gevangenissen. Bisschop Justin Kientega viert regelmatig de Mis in de civiele gevangenis van Ouahigouya. Katholieken, moslims en protestanten nemen hier samen deel aan vieringen en bezoeken aan gevangenen. Dankzij de steun van Kerk in Nood (ACN) is recent een project goedgekeurd om het gevangenispastoraat verder uit te bouwen. “Deze pastorale aanwezigheid leidt tot veel bekeringen,” zegt bisschop Kientega.

De bisdommen Kaya, Dori en Ouahigouya zijn rijk aan stille heldenverhalen. In Pibaoré vormden vrouwen van een parochie afgelopen zomer een menselijk schild rond hun priester toen hij tijdens de Mis werd aangevallen. “Deze heldendaad haalde de media niet,” zegt bisschop Naré, “maar blijft een krachtig symbool van geloof en solidariteit.” De parochie zelf moest kort daarna worden verlaten: de bevolking sloeg op de vlucht en de priester woont sindsdien in Kaya.

Ontheemding en een groeiende nood

Het noorden van Burkina Faso behoort tot de zwaarst getroffen regio’s van het land. In het bisdom Dori zijn nog slechts twee parochies open, die alleen met militaire escorte of per helikopter bereikbaar zijn. In Ouahigouya is de parochie van Thiou, nabij de grens met Mali, gesloten. Christelijke gemeenschappen zijn massaal verdreven naar steden, die daardoor explosief groeien. In Kaya en Kougoussi is de bevolking in tien jaar tijd verdrievoudigd. Ontheemden komen vaak aan met verwondingen, ziekten en diepe trauma’s.

De Kerk probeert te voorzien in de meest elementaire noden: voedsel, onderdak, medische zorg en onderwijs. Met steun van Kerk in Nood worden catechisten en seminaristen geholpen en wordt psychologische begeleiding geboden. Een priester uit Ouahigouya, opgeleid in Kenia, ondersteunt traumapatiënten samen met leken. “ACN houdt rekening met alle dimensies van de mens,” benadrukt bisschop Kientega. “Wij kunnen de weldoeners alleen maar danken en aanmoedigen om door te gaan.”

Onzichtbare crisis

Ondanks de omvang van de crisis blijft internationale aandacht grotendeels uit. “Of men weet het en reageert niet, of men weet het niet,” verzucht bisschop Naré. Om deze stilte te doorbreken zullen, met steun van Kerk in Nood (ACN), twee priesters uit Kaya in het buitenland worden opgeleid in communicatie. Zo hoopt de Kerk haar stem te laten horen – ook met Kerstmis, wanneer de nacht stil blijft, maar het geloof blijft spreken.

Sommige parochies in het noorden van Mozambique kunnen honderden gemeenschappen omvatten, en priesters en religieuzen zijn niet in staat om ze allemaal te bereiken. Catechisten staan vaak in de frontlinie van de Kerk in de moeilijkste regio's en omstandigheden.

Ongeveer 300 gezinnen leven in moeilijke omstandigheden in het hervestigingskamp van Ntele in Mozambique. Ze zijn gevlucht voor het geweld dat delen van de provincie Cabo Delgado teistert. Al meer dan acht jaar lijden zij er onder een jihadistische opstand. Velen zijn getraumatiseerd door het geweld dat ze hebben ondergaan en het verlies van vrienden en familieleden. Omdat geestelijken in het bisdom overbelast zijn, wordt hun geloof levend gehouden door catechisten zoals Adérito Monteiro.

“Dit zijn mensen die hebben gezien hoe hun zonen, moeders, echtgenoten en familieleden werden onthoofd en anderen werden ontvoerd door jihadistische groeperingen. Ze werden gedwongen alles achter te laten, hun huizen, hun boerderijen en al hun bezittingen, en zijn hier hervestigd”, vertelt Adérito aan Kerk in Nood (ACN) over de aanslagen op christelijke dorpen in het land.

Kapel van St. Antonius

Midden in Ntele, tussen de geïmproviseerde huizen en hutten, staat de kapel van Sint-Antonius. Ook deze is gemaakt van natuurlijke en gerecyclede materialen, waaronder oude USAID-zakken die de regen en de zon buiten houden, maar hij is groter en heeft een groot kruis dat bestaat uit twee takken.

Hier komen de catechisten bijeen om hun werk te plannen. Sommigen onderwijzen de basisbeginselen van het geloof, anderen bereiden groepen voor op de doop of het vormsel, maar ze hebben allemaal hetzelfde doel, zegt Adérito Monteiro. “Te midden van de verschrikkingen en het trauma proberen we de vlam van de hoop weer aan te wakkeren, dat Christus leeft, dat Christus bij ons is.”

Veel tekorten

De families in het kamp van Ntele hebben bijna niets. Er is een tekort aan voedsel, water en medische zorg. Hetzelfde geldt voor catechetisch materiaal. “We hebben niet genoeg handboeken voor de catechisten, dus hetzelfde boek wordt door twee of drie van ons gebruikt. De ene gebruikt het 's ochtends, de andere 's middags. Dit is slechts een van de moeilijkheden waarmee we te maken hebben.”

Een ander probleem is het gebrek aan priesters, wat nog meer werk voor de catechisten betekent. “Onze parochie bestaat uit 17 zones. Elk van deze kan meer dan vijf gemeenschappen herbergen. We hebben dus veel gemeenschappen, maar slechts twee priesters. En die kunnen niet overal komen. Daar komen wij in beeld: wij gaan waar zij niet kunnen komen”, vertelt Adérito Monteiro aan Kerk in Nood. Te midden van zoveel leed, trauma’s en geweld zijn de vrijgevigheid en de toewijding van de catechisten tekenen van hoop en genegenheid.

Hartelijk bedankt  

Adério Monteiro deelt namens zijn collega's een boodschap voor de weldoeners van Kerk in Nood: “Hartelijk dank aan iedereen die ons helpt om onze gemeenschappen en onze gelovigen in Cabo Delgado bij te staan. Ik vraag u om voor ons te blijven bidden, om te bidden voor de missie van de catechisten. Bid voor vrede in Cabo Delgado en voor vrede in Mozambique in het algemeen.”

Naast de financiering van de geestelijke zorg voor de slachtoffers en de verwerking van trauma's, helpt uw bijdrage noodhulp en pastorale bijstand te geven aan ontheemden. Ook zijn voertuigen aangeschaft om pastorale werkers te ondersteunen bij hun werk.