fbpx

Moslims Kosovo herontdekken katholieke geloof

zondag, 15 november 2015
Persoonlijk verhaal
“De krypto-Katholieken zijn mensen wiens wortels niet in de Islam, maar in het Christendom liggen. Ofschoon ze officieel voor moslim doorgaan, treden ze in Kosovo steeds meer in het licht”, vertelt Magda Kaczmarek. Kaczmarek, bij Kerk in Nood verantwoordelijk voor projecten in Oost-Europa. Ze ontmoette pastoor Marjan Uka en enkele leden van de kleine christelijke minderheid en was onder de indruk van hun getuigenis.

door Magda Kaczmarek en Esther Gaitan-Fuertes

In Kosovo leven rond de 50.000 katholieken. Het merendeel van de bevolking is moslim. In de 16e eeuw dwongen de Ottomanen de bevolking van deze regio tot de Islam te bekeren. De meesten namen de nieuwe religie uit angst voor discriminatie aan. In hun hart bleven ze echter Christen. Veel leefden er in de regio Rugova, het vaderland van de voormalige president van Kosovo, Ibrahim Rugova. Het is geen geheim dat hij zich kort voor zijn dood liet dopen. Hij schonk bisschop Gjergji een perceel in het centrum van Pristina voor de bouw van de Moeder Theresa Kathedraal.

Steeds meer krypto-katholieken ontdekken nu dat hun voorvaderen Christen waren en willen graag naar hun christelijke wortels terugkeren. Kaczmarek: ”De hoofdstad Pristina is een studentenstad, en voor de studenten wordt elke dinsdag een Heilige Mis opgedragen. De kerk gaat ervan uit dat deze jonge mensen hun geloof in hun omgeving en later in hun familie zullen doorgeven.”

Pastoor Marjans
De parochie van Don Marjan Uka ligt in een heuvelachtige regio in Centraal-Kosovo. Don Marjans bisschop vertrouwde hem de zielenzorg van de net gedoopte Krypto-Katholieken toe. Buiten de misintenties heeft hij geen inkomsten van zijn ‘parochie’. Hij krijgt bestaanshulp van zijn bisschop. Voor de bouw van kerken en parochiezaal is Don Marjan op hulp van buitenaf aangewezen, zoals van Kerk in Nood. Bij haar bezoek was Magda Kaczmarek in de gelegenheid enkele katholieken te ontmoeten die tot het geloof van hun voorvaderen terugkeren. “,Met Pasen en aan de vooravond van Hemelvaartsdag worden elk jaar volwassenen en hun familie gedoopt. De families moeten zich een jaar lang op de doop voorbereiden. Zo ook Adnan, Rita en hun drie zoons, Dritan, Fran en Aleksander (namen zijn uit veiligheidsoverwegingen veranderd). Rita nam haar naam bij haar doop aan – daarvoor had ze een islamitische naam.”

Adnan’s familie leeft bescheiden. Ze bezitten een stuk land waarop ze fruit en groente verbouwen. Ook hebben ze een kas met paprika en tomaten. Hun huis is eenvoudig. Adnan heeft familie in Duitsland en in de Verenigde Staten die hem en zijn familie ondersteunen door geld over te maken. Adnan zelf leefde enige tijd in Duitsland en hoewel hij er daar een goed leven had, besloot hij, naar zijn vaderland terug te keren. Hij spreekt uitstekend Duits en is zeer actief in de parochie. Hij heeft de ambitie zelf eenmaal catecheet te worden. Zijn kinderen zijn 15, 8 en 1 jaar oud.

Weg naar het doopsel
“Adnan verteld ons hoe zijn familie de weg naar het doopsel gevonden heeft. Het christelijke geloof is zeer diep, zegt hij. Het gebed helpt hem zeer. In vergelijk met de Islam heeft het Christendom een diepte die van goddelijk licht vervuld is. Het liefst zou hij dag en nacht willen bidden. Ik heb de indruk dat hij de verloren jaren voor zijn doop, toen hij officieel als moslim leefde, wil inhalen. Don Marjan prijst hem als een actieve en vastberaden Christen. Helaas bezitten de Christenen in dit kleine dorp – een uur van de hoofdstad verwijderd – geen kerk. “De bouw van een kerk is werkelijk noodzakelijk, het is moeilijk, om thuis elkaar te ontmoeten.”

In hetzelfde dorp treft Magda ook Veton. Hij bezit een kleine zaak. Zijn voorvaderen waren Katholiek, toch is zijn familie bekeerd. Veton is nog nooit in een moskee geweest, want hij was nooit religieus. Op het moment bezoekt hij met zijn familie de catechese. Toch weet hij nog niet wanneer hij de doop wil ontvangen. Bij zijn doop zou hij de naam Peter aan willen nemen, daar is hij vandaag al trots op. Zijn kinderen zijn er nog niet zeker van of ze de stap nemen. Ze zijn al volwassen en vrezen dat enkele van hun vrienden hun beslissing niet kunnen begrijpen. Het zal een lange weg worden, zelfs als de mensen in Kosovo vreedzaam samen leven. Christen of moslim, ze zijn één volk. “Moslims hebben niks tegen krypto-katholieken. In tegendeel, men feliciteert hen bij een doop. Een doop is een groot feest, want de katholieke kerk staat in Kosovo in aanzien. Helaas horen we de laatste tijd van een “geïmporteerd islamisme” in Kosovo die intolerant is tegenover andere religies”, zegt Magda Kaczmarek tot besluit.

Kerk in Nood ondersteund de katholieke kerk in Kosovo sinds jaren. De bouw van de Moeder Theresa Kathedraal wordt ondersteund, alsook de bouw van zusterhuizen en de renovatie van pastorieën. Kerk in Nood ondersteunde ook de aanschaf van voertuigen voor de zielenzorg en de bouw van een pastoraal centrum in Kravaseria, waar Don Marjan de Christenen zorg biedt. In 2015 ondersteunde Kerk in Nood voor ruim € 150.000 aan projecten in Kosovo.