fbpx

"Marshall plan voor Iraakse Christenen"

Project

Door Maria Lozano

“De hoop keert terug in de Vlakte van Nineve”, meldt de expert voor het Midden-Oosten van Kerk in Nood na zijn terugkeer van een informatief bezoek aan de Iraakse christelijke dorpen die afgelopen november uit de handen van IS werden bevrijd. Pater Andrzej Halemba, de verantwoordelijke voor het Midden-Oosten: “Ondanks de vele dringende vragen die nog moeten worden opgehelderd, zijn de mensen bereid om naar hun dorpen terug te gaan”.

De “dringende vragen” betreffen bijvoorbeeld de illegale inbezitneming van verlaten huizen, maar ook onderzoek naar het vermeende gebruik van chemische wapens voor de vernieling van huizen van Christenen. Voor de christelijke gezinnen die overwegen om naar huis terug te keren telt vooral de aanhoudende vrees voor geweld door geïsoleerde strijders en fundamentalisten.

Angst
Pater Halemba bezocht alle christelijke dorpen die zijn heroverd op IS en vernam dat “de meeste huizen minstens één keer door hun bezitters waren bezocht, omdat ze wilden zien wat er met hun eigendom was gebeurd.” Toch is de houding van diezelfde ontheemden sterk veranderd: “In november hebben wij een eerste enquête uitgevoerd om te weten te komen of ze naar hun dorpen willen terugkeren. Daaruit bleek dat de mensen nog teveel angst hadden vanwege de aanhoudende gevechten in Mosoel, maar ook vanwege de mogelijkheid dat er zich nog terroristen schuilhielden. Tot slot hadden ze bedenkingen over de opvoeding van hun kinderen. Uit die eerste enquête van Kerk in Nood bleek dat nauwelijks één procent van de mensen wilde terugkeren."

50% wil terug
Tijdens het bezoek dat ik nu bracht aan Alqosh werd mij gezegd dat meer dan vijftig procent van de ontheemden bereid zijn om terug te gaan. En dat aantal blijft stijgen. We moeten die vluchtelingen – zeker nu tijdens de koude winter – elke dag opnieuw helpen om te overleven. Dit betekent dat we moeten doorgaan met het verstrekken van pakketten met levensmiddelen voor ruim 12.000 gezinnen. Ons werd gevraagd of we onze huurbijdrage konden verhogen. Tot op heden hielpen wij met de huur van 641 huizen waarin 1.800 gezinnen wonen. Nu vragen meer dan 5.000 gezinnen ons om hen te helpen met de huur. Een immense uitdaging.”

Beoordelingen van de schade
Halemba roept de internationale gemeenschap ertoe op om “een nieuw Marshallplan” uit te werken, zoals het plan voor de wederopbouw van Europa dat in 1948, na de Tweede Wereldoorlog, door de Verenigde Staten werd opgezet om de economische stabiliteit van West-Europa te ondersteunen. Ter voorbereiding ondersteunt Kerk in Nood christelijke groepen ter plaatse die een professionele beoordeling maken. Zij maken duizenden foto’s met beschrijvingen van de vernielingen en een kostenraming voor wederopbouw. Met behulp van satellietbeelden identificeert het team elk huis in elk dorp in de Vlakte van Nineve, die na de bezetting door IS werd heroverd. De huizen waarover we het hier hebben, zijn eigendom van leden van de Syrisch-katholieke Kerk, de Syrisch-orthodoxe Kerk en de Chaldeeuwse Kerk. Enkele dorpen zijn gemengd. We spreken hier over ongeveer 10 dorpen.”

Voornemens van de christenen
De volgende geplande stap is een voortzetting van de enquête van november 2016, bedoeld om de voornemens van minstens 1.200 christelijke vluchtelingengezinnen die in Ankawa zijn ondergebracht in kaart te brengen. Op basis van die twee documenten – de beoordeling van de vernielingen en de enquête over het voornemen om terug te gaan – moedigt de pauselijke stichting de oprichting aan van een speciaal comité dat toezicht zou houden op de uitwerking van een Marshallplan om de terugkeer van de verdreven en ontheemde mensen te vergemakkelijken.

Samenwerken met anderen
Wat zou dit Marshallplan voor de Vlakte van Nineve inhouden? Pater Halemba duidt verscheidene thema’s aan: “Het moet een samenvattend verslag omvatten over de vernielingen, de oprichting van een lokaal comité en een programma voor de inzameling van financiële middelen voor de heropbouw van de dorpen. Vanzelfsprekend zal Kerk in Nood de heropbouw ondersteunen, maar daarvoor moeten wij wel met andere liefdadigheidsorganisaties samenwerken. Alleen is dat onhaalbaar.”

Nationale inzet
“Dan moet er een oplossing worden gezocht voor de juridische problemen. Dat gaat bijvoorbeeld over het recht op volledig staatsburgerschap voor Christenen in Irak en over de deelname van de Iraakse regering aan de heropbouw. De regering moet verantwoordelijk zijn voor de oprichting van structuren en de schepping van arbeidsplaatsen, maar er tevens voor zorgen dat de veiligheid van de christenen in hun dorpen gewaarborgd is. Dit is van eminent belang gezien de verschrikkelijke ervaringen die ze in het recente verleden hebben meegemaakt."

Ook op internationaal niveau moet de aandacht op dit Marshallplan voor de Vlakte van Nineve worden gevestigd en moeten in passende hulpprogramma’s worden voorzien. Uiteindelijk is het zeer belangrijk om de vernielingen en de gewelddadige vervolging behoorlijk te documenteren, zodat bij mensen een gevoel van gerechtigdheid en vrede kan worden gewekt en om te verzekeren dat dit zich nooit meer zal herhalen.”

Terugkeer eerder dan gedacht
Volgens pater Halemba wordt de tijd krap. Hij schat dat de eerste weken van februari voor de projectplanning van de hulporganisatie van cruciaal belang zijn: “We hebben gedacht dat de eerste gezinnen in juni zouden terugkeren en dat we er als Kerk in Nood op voorbereid moeten zijn om hen daarbij te helpen. Uit de laatste informatie blijkt echter dat enkele gezinnen besloten hebben om al in de winter naar hun dorpen terug te gaan, ondanks de barre omstandigheden en de bijzonder slechte of zelfs totaal vernielde infrastructuur.

We moeten bekijken of we een deel van onze hulpmiddelen die voor Erbil zijn voorzien als “starthulp” voor de vlakte van Nineve kunnen bestemmen. Die mensen verlaten zich ook op de Kerk – ze zien de Kerk als een symbool van veiligheid en stabiliteit – en dus moet Kerk in Nood de zusters en priesters helpen mét hun kudde terug te keren. We moeten die mensen op dit beslissende en historische moment voor de christenen in Irak steun verlenen.”

Sinds 2014 heeft Kerk in Nood de christenen in Irak met 26 miljoen euro voor noodhulpprojecten, schoolonderwijs, levensmiddelen en het levensonderhoud van ontheemden ondersteund. Voor de wederopbouw van de levens van christenen uit de Nineveh vlakte zal komend jaar nog veel hulp nodig zijn. Helpt u mee?