fbpx

Jordaanse Priester vangt vluchtelingen Irak op

maandag, 14 december 2015
Persoonlijk verhaal
In de kleine provinciestad Marka, op zo’n twintig minuten rijden van de hoofdstad van Jordanië, leven honderden Christelijke vluchtelingen met hun families. Pater Khalil Jaar, een eenvoudige priester die oorspronkelijk afkomstig is uit Bethlehem, zorgt onophoudelijk voor zijn nieuwe parochianen. Zijn kerk en de omliggende gebouwen zijn toegewijd aan de Heilige Maria. Kinderen krijgen er onderwijs.

Op deze zondag hebben Franse missionarissen appeltaarten gebakken voor de lunch met de parochie. Alle mensen uit de omgeving zijn welkom, Moslims en Christenen. Veel van de vluchtelingen hebben hun familie verloren en zijn hun huis en al hun bezittingen kwijtgeraakt. Maar in een situatie waarin er gebrek is aan alles, ontstaat vanzelf een hoop en vertrouwen in God. De inwoners van Marka zijn arm. De gemeenschap van de Heilige Maria van ruim 500 families uit Syrië, Irak en uit Jordanië zelf, moet ondanks de nood voor zichzelf zorgen. Vooral mensen die uit de Iraakse steden zijn gevlucht die door ISIS zijn ingenomen, zoals Mosoel, zoeken asiel in Jordanië. Zij beschouwen het land als een tussenstop naar een beter bestaan in West-Europa. Ofschoon de ellende hen naar Marka bracht, zijn de families zich er bewust van dat mensen als Pater Khalil de wereld op haar plicht zal wijzen. Zij zijn ervan overtuigd dat IS hun gevoel voor eigenwaarde nooit zal ontnemen.

De positie van de Irakese Christenen
Momenteel verblijven er ongeveer 2.200 Christenen uit Irak in Jordanië. Dat is voor een groot deel het resultaat van een vorig jaar gesloten overeenkomst tussen Pater Nour al-Qusmusa, een Irakese priester die in Jordanië woont, koning Abdullah en de Jordaanse regering. Als gevolg van deze overeenkomst mag pater Nour families uit Irak financiële steun geven. Zij moeten eerst een visum zien te krijgen. Daartoe moeten zij aantonen dat zij door familie of de Kerk financieel geholpen worden. Er zijn voor hen geen kampen of hulp. Dit in tegenstelling tot vluchtelingen uit Syrië, die het land zonder visa mogen binnenkomen.

Het trappenhuis naar het bescheiden kantoortje van pater Khalil bij de Mariakerk ligt vol met giften van de plaatselijke Jordaanse bevolking. Kleding, speelgoed en klein meubilair staan er opgestapeld. Pater Khalil heeft zijn eigen kantoor op het terrein van de parochie afgestaan aan een familie uit Irak waarvoor hij zorgt. Regelmatig wonen er negen families in de kamers op het terrein. Anderen verblijven in appartementen in de buurt van Marka, dikwijls met twee families per appartement. De pater biedt hen (gedeeltelijke) lening en voorziet hen van voedsel. Ofschoon veel Iraakse vluchtelingen ervaren ambachtslieden zijn, is het hen niet toegestaan legaal in Jordanië te werken. Ze worden zo gedwongen al het geld dat ze op hun vlucht konden meenemen volledig uit te geven.

Pater Khalil heeft een systeem bedacht dat de families de mogelijkheid biedt hun eigen keuze te maken op financieel gebied. Een overeenkomst voor een lening geeft families de mogelijkheid de eer aan zichzelf te houden, maar verschaft hem alle gegevens die eventuele sponsors vragen. De pater vindt het ook belangrijk een beeld van de Kerk te scheppen dat niet alleen financieel hulp biedt maar ook vertrouwen en liefde. “Als kinderen me alleen geld zien geven, zal dat alles zijn wat ze over de Kerk weten.”

Overlevingsdrang
De wil tot overleven is bij de families in de gemeenschap duidelijk waarneembaar, vooral bij de kinderen die aan de zorg van pater Khalil zijn toevertrouwd. Zijn stelregel is dat onderwijs vóór alles gaat. Hij vindt dat vluchtelingenkinderen verzekerd moeten zijn van een toekomst. Daarvoor is onderwijs van het grootste belang. Om het onderwijs waaraan de kinderen uit Irak gewend zijn te handhaven, heeft hij bijles geregeld voor na de officiële les op de parochieschool. Deze lessen zijn kosteloos omdat ze worden verzorgd door vluchtelingen uit Irak die voorheen zelf onderwijzer waren. Door middel van giften kan de pater voorzien in lesruimte, boeken en schoolbenodigdheden en wat versnaperingen voor de kinderen..

Een nieuwe plek vinden om in vrede te kunnen leven
Als stromen Syriërs hun toevlucht zoeken in Europa – een onderwerp dat politiek zwaar beladen is – is het niet te verwonderen dat ook Irakese Christenen naar Europa willen vluchten uit wanhoop voor de nabije toekomst. Door de huidige wettelijke bepalingen mogen maar weinig Iraakse vluchtelingen tot het Westen worden toegelaten. Zij wachten gedwongen af in Jordanië.

Qahttan, een Iraakse vluchteling in Amman, vertelt hoe hij na een jaar in Jordanië nu volledig aan de grond zit met zijn vrouw en zoontje. "Gedwongen Irak verlaten en leven in Jordanië zonder werk heeft het uiterste van mijn gezin gevraagd." Qahttan is iets meer dan een jaar geleden uit Irak gevlucht. Hij was ingenieur en is hoogopgeleide. Hij vreest dat hij zijn gezin in Jordanië moet achterlaten om zelf terug in Irak werk te zoeken. Irak is het enige land waar hij legaal kan werken. Regelmatig wordt hem illegaal parttime werk aangeboden. Hij weigert echter "zwart" te werken, omdat dat de visa van zijn gezin in gevaar kan brengen. Als hij denkt aan de mogelijkheid dat dan zijn vrouw en zoon teruggestuurd kunnen worden naar Irak, springen de tranen in zijn ogen.

Qahttan spreekt van geluk dat hij geen naaste familie verloren heeft in deze strijd maar andere families hadden dat geluk niet. “IS-strijders hebben een 23 jarige neef van me en diens kinderen vermoord. Al mijn herinneringen aan mijn land gaan gepaard met slechte herinneringen", zegt hij. De verschrikkelijke ervaringen van jonge mensen uit zijn land die hij na zijn aankomst in Jordanië ontmoet heeft, hebben hem ervan overtuigd nooit meer naar Irak terug te willen. Op de vraag of hij naar zijn huis in Irak zou terugkeren als IS verdreven zou zijn, antwoordt Qahttan ontkennend. “Ik heb er geen enkele behoefte aan. Het was niet eens IS die het huis van een vriend van mij in Mosoul verwoestte, maar de buurman waar hij zijn leven lang naast woonde. Deze Soenniet werd meegesleurd in de radicale, sektarische verwarring.”

In vrede leven
Waar de realiteit somber is, helpen gedreven mensen als pater Khalil Irakese Christenen stand te houden. Volgens pater Khalil is er veel nodig is om zeker te stellen dat er voor deze Iraakse gemeenschap en voor hun kinderen na de oorlog een toekomst is in een thuisland waar ze van harte welkom zijn. "Ik ben niet zo met de toekomst van mijn land bezig", reageert Qahttan. "Mijn enige zorg is een plaats waar ik in vrede kan leven."