Donderdag 20 april 2017
Nieuws bericht

Door Maria Lozano

De verantwoordelijke voor Haïti van de pauselijke hulporganisatie Kerk in Nood, Marco Mencaglia, heeft een bezoek gebracht aan het land. Zijn doel: de balans opmaken van de ondersteuning door de hulporganisatie in de afgelopen jaren en de toekomstige noden van de lokale Kerk vaststellen. Volgens de Index van Kwetsbare Staten is Haïti van alle landen die in een recent verleden geen oorlog hebben gekend het land dat in de wereld het meest risico loopt om uiteen te vallen. In die index staat het op de tiende plaats en is bijvoorbeeld nog hoger gerangschikt dan Irak of Pakistan.

Wat was uw eerste indruk toen u in Haïti aankwam?
Haïti is een land waar extreme armoede heerst. Volgens de laatste statistieken van het IMF is dit het armste land ter wereld buiten Afrika. De hoofdstad Port-au-Prince kent, net als andere steden in Latijns-Amerika, een totaal ongecontroleerde groei, vooral in de gebieden aan de rand van de stad die pas recent zijn ontstaan en waar er helemaal geen basisvoorzieningen zijn. De meeste mensen leven van de hand in de tand in voor Europeanen onvoorstelbare hygiënische en humanitaire omstandigheden langs de grote verkeersassen waar ze illegaal handel drijven. Het verkeer, de luchtvervuiling en de bevolkingsdichtheid in de hoofdstad nemen onophoudelijk toe. Het zijn nu al zeer ernstige problemen. De Haïtiaanse staat is zeer zwak. Zijn aanwezigheid in het openbare leven is bijzonder beperkt, voornamelijk buiten de hoofdstad, in de plattelandsgebieden. In de taal van de inheemse bevolking betekent Haïti “land van de hoge bergen”. In vele dorpen, vooral in de afgelegen bergdorpen, is de katholieke Kerk de enige instelling die de bevolking ondanks alle problemen permanent helpt.

Zijn de effecten van de gulheid van de weldoeners van Kerk in Nood zichtbaar?
Ik had de gelegenheid om met eigen ogen vast te stellen hoe groot het belang van onze steun voor de opleiding van seminaristen wel is. In het nationale priesterseminarie van Port-au-Prince wonen op dit ogenblik 315 kandidaat-priesters in voorlopige gebouwen, nadat het priesterseminarie in 2010 door de aardbeving werd vernield. Onze hulp is van doorslaggevend belang geworden voor één van de weinige rijkdommen, één van de weinige bronnen van hoop voor het land, namelijk de priesterroepingen. De inzet van de bisschoppen voor de priesteropleiding en voor een betere en zorgvuldige selectie van de kandidaten door middel van een propedeutisch jaar bieden goede toekomstperspectieven.

Ik zou ook nog willen wijzen op het succes van onze ondersteuning in afgelegen parochies waar het gebruik van zonne-energie wordt bevorderd. Ik was zeer onder de indruk van het feit dat de kerk of de pastorie het enige gebouw met een stabiele energievoorziening is in een omtrek van 10 tot 20 kilometer. We hebben gezien hoe ’s morgens honderden mensen naar de pastorie komen om hun mobiele telefoons op te laden. ’s Avonds verzamelen alle inwoners van het dorp zich rond de pastorie om niet in volledige duisternis te moeten zitten. Licht is van doorslaggevend belang om die geloofsgemeenschappen hoop te schenken. In de berggebieden zijn de priesters geïsoleerd, want de enige toegang om tot bij hen te geraken loopt via wegen in erbarmelijke staat waarlangs men soms een uur te voet moet stappen. Dankzij de zonne-energie kunnen zij het dagelijks contact met het bisdom en de wereld in stand houden. Bovendien beantwoorden de technische ondersteuning en de kwaliteit van de uit Duitsland afkomstige uitrustingen perfect aan de behoeften van de lokale Kerk. De techniek is weliswaar eenvoudig, maar op dit ogenblik nog niet in het hele land beschikbaar.

Wat was het meest bewogen moment van uw reis?
Ik was bijzonder aangedaan door het leven van de diocesane priesters in Haïti. Het is zonder enige twijfel een bijzonder hard en bijzonder verantwoordelijk bestaan. Ik ben onder de indruk van het engagement van vele jonge priesters, tussen 25 en 30 jaar oud, die hun eerste functie in een parochie hebben opgenomen. Ze leven onder omstandigheden die vaak als dramatisch kunnen worden bestempeld en die hun capaciteiten en krachten overstijgen. Desondanks doen ze er alles aan om hun enthousiasme niet kwijt te raken. Als broeders en zusters in het geloof dragen wij de verantwoordelijkheid om deze jonge priesters niet in de steek te laten door alles in het werk te stellen om de bisschop als herder van de herders te ondersteunen. In Haïti zijn er ontelbaar veel problemen, de ellende is overal zichtbaar. Die jonge mannen vertegenwoordigen hoop. Hun geestdrift en hun liefde voor de Kerk zijn een licht in de duisternis, een licht dat wij brandend moeten houden.

U hebt op uw reis ongetwijfeld vele getuigenissen gehoord. Welke zou u als teken van hoop uitkiezen?
De voetbalwedstrijd die na de aardbeving in het nationaal stadion plaatsvond: politieagenten tegen priesters. De wedstrijd kreeg een ongelooflijke weerklank in de media van het land. Velen herinneren zich nog daaraan. Ondanks de talrijke moeilijkheden raken de Haïtianen hun enthousiasme niet kwijt – zeker niet voor voetbal, de nationale sport. De onlangs benoemde bisschop Desinord Jean was één van de spelers van het priesterteam. Hij maakte reclame voor de wedstrijd op de diocesane zender “Radio Soleil”, waarvan hij destijds de leiding had. Hij was nog duidelijk ontroerd toen hij ons vertelde hoe een overvol stadion na zes doelpunten van het politieteam met oorverdovende vreugdekreten het enige doelpunt van de priesters bejubelde.

Op dergelijke reizen leert men veel van de lokale Kerken. Welke zin blijft vooral in herinnering?
“De stichting van een nieuwe parochie is een moment van hoop, brengt vreugde in het hele dorp”. Dit was een uitspraak van pater Barthélemy Feuille, een priester van Fond Rouge in het bisdom Jeremie. De steeds nadrukkelijkere aanwezigheid van de katholieke Kerk is in het hele land merkbaar. Dankzij het grote aantal priesterroepingen richt elk bisdom jaarlijks één of twee nieuwe parochies op. Een voorbeeld: de bisdommen Jacmel en Hinche, die beide in 1988 in het leven werden geroepen, zijn op 30 jaar tijd respectievelijk gegroeid van 9 naar 29 en van 10 naar 44 parochies. De stichting van een nieuwe parochie is een moment van grote hoop voor de volledige bevolking, niet alleen voor de katholieken. Er heerst een regelrechte positieve concurrentiestrijd tussen de kapellen om tot parochie te worden verheven. De komst van een priester betekent immers dat plaatsen die door de regering werden vergeten toegang krijgen tot basisvoorzieningen: scholen, die tijdens de week in kerkgebouwen zijn ondergebracht, een voertuig voor noodgevallen en voor het vervoer van zieken naar een ziekenhuis, een verbinding met de buitenwereld… De priesters en de Kerk vormen de ziel van duizenden gemeenschappen in Haïti en schenken hen hoop.

Wat zijn de volgende stappen die Kerk in Nood in Haïti heeft gepland?
De vervaarlijke orkaan Matthew trok op 4 oktober 2016 met een vernielende kracht over het land – het was de ergste in 50 jaar. Vooral het westen van het land werd zwaar getroffen: de bisdommen Jeremie, Cayes en delen van Anse-à-Veau, Jacmel, Port-au-Prince en Port-de-Paix. In Jeremie en Cayes liepen 90% van de parochies schade op aan daken of metselwerk. Meer dan 200 kapellen in bergdorpen in beide bisdommen werden totaal vernield. Voor Kerk in Nood is het belangrijk om in de komende maanden in samenwerking met andere organisaties hulp voor de heropbouw of voor herstellingswerken ter beschikking te stellen. Voor de meeste gemeenschappen is de kerk het enige gebouw waar niet alleen pastorale, maar ook sociale evenementen kunnen plaatsvinden. Zonder te overdrijven, kunnen we stellen dat vele van die dorpen zonder de Kerk geen enkele hoop hebben voor de toekomst.

Doneer