fbpx

Confrontatie met de Boko Haram terroristen

dinsdag, 14 juli 2015
Nieuws
Het kidnappen van bijna 300 meisjes in Nigeria door Boko Haram heeft overal in de wereld voor krantenkoppen gezorgd. In dit exclusieve interview geeft pater John Idio...

Een interview met pater John Idio van Nigeria.

Het kidnappen van bijna 300 meisjes in Nigeria door Boko Haram heeft overal in de wereld voor krantenkoppen gezorgd. In dit exclusieve interview geeft pater John Idio, parochiepriester van de katholieke kerk gewijd aan Sint Antonius in Asipa, Ibadan, in Nigeria, bijzonderheden over de onderdrukking en het geweld, waaraan Christenen zijn onderworpen door de Islamitische terroristische organisatie, Boko Haram. Hij vervolgt met het uitleggen van de ideologie van de groep en haar mogelijke banden met de regering van Nigeria.

Hoe dichtbij de mensen die geleden hebben onder Boko Haram bent U geweest?

Boko Haram voerde zijn aanval uit bij het busstation van Nyanya tijdens het spitsuur op 14 april.
Mijn oom is parochiepriester van de katholieke kerk van de heilige Petrus en Paulus in Nyanya.
Hij vertelde mij hoe verschrikkelijk hij zich voelde tijdens het bombarderen van de autoparkeerplaats van Nyanya. De explosie deed de fundamenten van zijn kerk letterlijk schudden, ofschoon er helemaal geen schade was. Enkelen van zijn parochianen die net de ochtendmis hadden bijgewoond. En die terugliepen naar hun huizen of hun werk, hadden te lijden van de luchtdruk. Er was në³g een bomontploffing in Nyanya op 1 mei op dezelfde plek als de vorige. Mijn oom is wanhopig omdat hij niet weet waar ze de volgende keer zullen toeslaan. Hij wil dat de regering te hulp schiet en dat zij meer veiligheidsagenten in Nyanya mobiliseert.

Tot welke Islamitische groep behoort Boko Haram? De groep wordt vaak eenvoudigweg beschreven als Islamitische militanten. Wat geloven zij eigenlijk?

Boko Haram is een zin in de Hausataal die figuurlijk betekent dat "de westerse opvoeding zondig is". Zij geeft aan dat interactie met de Westerse wereld verboden is. Hun doel is een einde te maken aan verwesterlijking. Om dit te bereiken proberen zijn leden een ‘zuiver’Islamitische staat in te richten, onder het regiem van de sharia. Zij wensen dat de Islamitische wet volledig wordt ingevoerd in alle noordelijke staten van Nigeria om tenslotte heel Nigeria Islamitisch te maken. Voor zijn dood had Mohammed Yusuf, de vroegere leider van Boko Haram, herhaald dat het doel van de groep was, het vigerende opvoedingssysteem te veranderen en de democratie te verwerpen. Het doel van deze groep, zich verzetten tegen een westerse opvoeding, is niet in overeenstemming met hoe de leden leven. De leider Mohammed Yusuf was zelf een hoog opgeleide man; hij was afgestudeerd, was zeer bedreven in de Engelse taal, hij leefde verkwistend en reed in een Mercedes Benz, een controversiële geestelijke leider.

De Nigeriaanse regering is niet in staat geweest vrede te brengen in de gebieden waar Boko Haram al jaren opereerde. Komt dit door gebrek aan middelen? Of geniet Boko Haram substantiële steun onder de Moslim bevolking van Nigeria, waardoor de regering aarzelt?

De Nigeriaanse regering is gewoon niet in staat om Boko Haram te doen ophouden met het doden van onschuldigen en de Nigerianen verliezen vertrouwen in de regering. Dat de regering onmogelijk kan wedijveren met Boko Haram komt niet door tekort aan middelen. Nigeria heeft een springlevend leger met de reputatie efficiënt zijn plicht te kunnen doen. Dus zijn de onvermijdelijke vragen: wat is de oorzaak van de hardnekkige onmogelijkheid om veiligheid te garanderen door het beteugelen van Boko Haram of door zijn bedreiging helemaal te elimineren? Waarom zijn de regering, het leger en de beveiligingsinstellingen krachteloos en hulpeloos? Overwegende hoe effectief de aanvallen van Boko Haram zijn heb ik het gevoel dat Boko Haram sympatisanten heeft bij de regering en bij de beveiligingsinstanties.

Kort geleden heb ik gelezen dat een hoge Piet van Boko Haram, Ahmed Grema Mohammed ook ambtenaar is bij de immigratie dienst van Nigeria. Hij werd gearresteerd en bekende actief betrokken te zijn bij het doden van enkele senior burgerambtenaren, veiligheidsagenten en politici in Damaturu. Zij hadden zich uitgesproken tegen de activiteiten van Boko Haram. Maar wij weten dat in Nigeria veel mensen worden gearresteerd, die banden hebben met Boko Haram, mensen die niet in staat van beschuldiging zijn gesteld bij een rechtbank en die niet zijn vervolgd. Uiteindelijk worden ze vrijgelaten. Als ambtenaren een deel zijn van het probleem van een land, is het altijd moeilijk om tot een oplossing te komen. Er zijn veel ambtenaren, militairen, Moslim leiders met uiterst veel invloed en zelfs veel oud-presidenten en gouverneurs, die Boko Haram ondersteunen. In deze zin is Boko Haram een gevaarlijk politiek werktuig.

De regering van Nigeria heeft ten opzichte van Boko Haram verschillende standpunten ingenomen, die moeilijk te begrijpen zijn. Aanvankelijk beschuldigden zij hen, die de misdaden rapporteerden meer dan de daders. Waarom? Kunt U de warrige motieven van de regering in deze situatie uitleggen?

Ja, sommige acties van de regering met betrekking tot de oproerigheid doen de Nigerianen twijfelen aangaande haar betrokkenheid bij het beëindigen van het terrorisme. Enkele weken geleden hebben Nigeriaanse autoriteiten de leider van een protestbeweging gearresteerd in de hoofdstad Abuja, die een beroep op hen deed meer te doen om de 234 meisjes te vinden die zijn ontvoerd door Islamitische rebellen. Naomi Mutah Nyadar, een van de moeders van de ontvoerde meisjes, werd ook vastgehouden. Zij werd opgepikt na een onderhoud over de meisjes, die zij en andere campagnevoerders hadden met Patience Jonathan, de vrouw van president Goodluck Jonathan. De echtgenote van de president geloofde dat Nyadar valselijk beweerde de moeder van een van de vermiste meisjes te zijn. Dat is het probleem met Nigeria. In plaats van stappen te zetten om de meisjes te redden en de terroristen gevangen te nemen, zetten zij de protesterenden gevangen. En de vrouw van de president is zo bijziende. Zelfs als Nyadar niet de biologische moeder van een van de meisjes was, zou zij moeten beseffen dat als Nigerianen zeggen: "breng onze dochters of meisjes terug" dat het dan is in de bredere betekenis van "dochters van Nigeria", niet noodzakelijkerwijs biologische dochters.

Het feit dat de regering onvoldoende presteert op het gebied van bescherming tegen Boko Haram, met name ten tijde van de ontvoering van de meisjes, baart zorgen. Militairen en regering geven onbetrouwbare getallen over het aantal meisjes dat is ontvoerd. Eerder hadden de militairen aangekondigd dat zij de meisjes gered hadden, maar het was een grote leugen omdat het duidelijk is dat de meisjes nog niet zijn teruggekeerd. Dat is het tegenstrijdige van onze overheid. De militairen misleidden de wereld met betrekking tot de onschuldige meisjes. Ik hoop maar dat de militairen niks geks doen op dit zeer gevoelige punt. En ik hoop dat de regering geen politieke spelletjes speelt met de levens van deze onschuldigen. De politiek komt soms tussen beide als de regering reageert op het oproer. Voordat Boko Haram, Kano aanviel in januari 2012, had volgens haar zeggen de politieke leiders van Kano 48 uur tevoren, gewaarschuwd voor de op handen zijnde bomaanvallen, maar er werd niets gedaan.

Hoe groot is de angst waarin de Christelijke gemeenschap nu leeft? Zouden Christenen waar dan ook in het land kunnen worden aangevallen of is de kans beperkt tot zekere gebieden in het Noorden?

Op dit moment is Boko Haram alleen actief in het Noordoosten van het land. De groep heeft invloed in de staten Borno, Adamawa, Plateau, Kaduna, Bauchi, Yobe en Kano. Christenen in andere delen van het land leven in rust en veiligheid. Zij hebben geen angst. Het feit dat zij familie en vrienden hebben in gebieden waar Boko Haram aanwezig is maakt hen wel erg bezorgd . Maar er is ook vrees dat Boko Haram op een tactische manier zijn lelijke tentakels gaat uitsteken naar het middendeel van het land. Als ze dat doen zal er veel bloed vloeien.

Vormen Christenen ook een leger of nemen zij de wapens op om zich te beschermen? Wat zegt de kerk tegen haar mensen over een gepast antwoord? Geven de Christenen eensgezind antwoord?

Het is bekend dat Christenen zich sterk maken voor vrede, rechtvaardigheid en eenheid. Zij nemen niet de wapens op om terug te slaan als zij worden aangevallen door militante Moslims. In het Noorden verscherpt elke kerk haar veiligheidsmaatregelen. Gedurende het opdragen van de heilige Mis en andere diensten in de kerk is het niet langer toegestaan auto’s te parkeren op het terrein van de kerk, maar alleen langs de weg. Iedereen die de kerk binnenkomt wordt gecontroleerd met een "bomdetector". Christenen hebben een gezamenlijke boodschap aan Boko Haram via de Christelijke vereniging van Nigeria, (Christian Association of Nigeria, CAN). Deze vereniging vormt de paraplu voor alle Christenen in Nigeria met meer dan 80 miljoen leden. Zijn nationale voorzitter, pastor Ayo Oitsejafor, zegt dat de regering verder moet gaan dan alleen veroordelen van de ontvoering, omdat dat niet ver genoeg gaat om de vloedgolf van geweld tegen te houden , die in gang is gezet door de militairen. Hij heeft een beroep gedaan op invloedrijke Moslim officials om de extremisten ervan te overtuigen dat ze hun gewelddadigheden moeten staken. Er moet actie zijn die veroordeling in de rug steunt.

In hoeverre speelt rivaliteit tussen de stammen een rol bij wat er gebeurt ? Of is er alleen een stikte grens tussen Moslims en Christenen?

Boko Haram is slecht en heeft zoveel gezichten. Soms lijken ze politiek bezig en men denkt dat de groep bij andere gelegenheden wordt gemotiveerd door nu eens inter-ethnische onenigheden, dan weer door religie. Maar er zijn sterke aanwijzingen, die doen geloven dat het meer een religieuze crisis is. Het geweld dat de extremisten gebruiken treft zowel Christenen als Moslims, maar het treft Christenen veel meer. Christenen in het Noorden voelen zich nu bijzonder kwetsbaar. Zij vormen daar een kleine maar goed zichtbare minderheid. Boko Haram heeft plechtig beloofd dat ze juist deze minderheid zullen "uitroeien". In 2013 werden meer dan 1000 kerken opgeblazen, maar er werden maar drie moskeeën vernield. Als ze Moslims aanvallen gaan ze alleen diegenen achterna die het niet met hun leer eens zijn, omdat zij ongelovigen zijn, zoals ze ook de Christenen zien. Ze zitten ook enkele Moslims achterna omdat ze denken dat die hen verraden door het geven van inlichtingen aan agenten van de veiligheidsdienst. Maar feitelijk hebben leden van Boko Haram Christenen als doelgroep. Het is bewezen dat de bedreigingen niet zonder grond waren. Christelijke groepen schatten, dat tot ongeveer een kwart van de 4000 mensen gedood door Boko Haram sedert 2009 Christenen waren. Dit klopt volgens de Nigeriaanse Katholieke Bisschoppenconferentie. In een groot deel van het gekwelde Noordoosten zijn veel Christelijke buurtschappen nu spooksteden, omdat tienduizenden inwoners naar het Zuiden zijn gevlucht. Het is een van de grootste Christelijke exodussen van de eeuw.

Wat zijn mogelijke oplossingen in deze situatie?

Om het oproer te bedwingen moet de regering komen met besluiten en strategieën die echt werken. De regering moet het gevecht met Boko Haram verplaatsen naar de plaatsen waar zij zich schuil houden en duidelijk laten blijken dat zij in staat is de territoriale integriteit en de vrede in Nigeria te handhaven door de bedreiging snel en efficiënt te elimineren of zij moet bereid zijn het stigma mee te dragen van haar onmacht levens en eigendommen van haar burgers te beschermen. Het leger moet slimmer worden om te kunnen doordringen in cellen van Boko Haram en om te anticiperen op hun invallen voordat zij iedereen dood maken. Soldaten en veiligheidsagenten moeten beter worden uitgerust. Wij hebben gehoord dat wapens en uitrusting van de soldaten ontoereikend zijn en defect en lang niet zo goed als die van de terroristen. Vaak moeten soldaten uit hun kazernes vluchten, omdat ze worden overweldigd door Boko Haram. Zij staan bloot aan ernstige gevaren, omdat hun kogelvrije vesten, helmen, tanks en andere spullen defect zijn. Ik denk dat de soldaten slecht voorbereid zijn op deze terroristische uitdagingen. Daarom moet de regering militair personeel weer trainen in oorlogvoeren in de stad, in betrekkingen tussen burgers en militairen, in tactische communicatie, in contraterrorisme en in optreden tegen oproer.

Maar er is geen makkelijke militaire oplossing. Dus iedereen moet betrokken worden bij campagnes om oproer in het land te beëindigen. Het is nodig de vermoedelijke financiers van de militanten te arresteren te ondervragen en te vervolgen vanwege hun rol in de geweldsmisdrijven tegen burgers. Enkele Moslimleiders kennen degenen die Boko Harm financieren. Het moet duidelijk worden wie de groep financiert en wie met hen samenwerkt. Tenslotte moet ik zeggen dat er in Nigeria een ingewikkelde verbinding bestaat tussen politiek, religie, bestuur, corruptie , armoede en geweld. Tenzij onderwerpen met betrekking tot slecht bestuur, corruptie in het systeem en de religieuze crisis stevig en transparant worden aangepakt in het land, zullen alle andere maatregelen slechts tot drastische mislukkingen leiden.

Bron en foto: Aleteia (Harold Fickett is uitgever en redacteur van de Engelstalige editie van Aleteia)

Vertaling: Dhr. L. Vencken