Woensdag 8 maart 2017
Nieuws bericht

Door Eva-Maria Kolmann

Kardinaal Dieudonné Nzapalainga, de aartsbisschop van Bangui, bezocht alle bisdommen van de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hij begon zijn rondreis in het bisdom Bouar, in het noordwesten van het land. Daar bracht hij van 22 tot 24 februari 2017 een bezoek aan de parochie Bozoum en aan de stad Bocaranga, waar begin februari nog hevige uitbarstingen van geweld hadden plaatsgevonden. Ook gesprekken met de rebellen stonden op het programma. Pater Aurelio Gazzera, de priester van Bozoum, begeleidde de kardinaal en had op 26 februari 2017 een gesprek met Kerk in Nood over het bezoek.

Hoe hebt u het bezoek van kardinaal Nzapalainga in uw parochie ervaren?
Pater Aurelio Gazzera: Het bezoek van de kardinaal deed een beetje denken aan het bezoek van de Paus aan Bangui in 2015. Naast de enorme vreugde van de mensen was met dit bezoek ook een grote hoop verbonden! De mensen hebben de kardinaal een overweldigende ontvangst bereid. Ook op de 125 kilometer die wij met de kardinaal van Bozoum naar Bocaranga aflegden, moest hij in alle dorpen halt houden, want de inwoners stonden hem al op te wachten aan de rand van de weg. Ze wilden een korte toespraak van hem horen en zijn zegen ontvangen. Het was indrukwekkend om te zien hoezeer de mensen echt wilden luisteren naar de woorden van de kardinaal. Ik geloof en hoop dat die luisterbereidheid voor velen het begin van een nieuwe richting was die ze zullen inslaan, net als dit voor velen het geval was met de woorden van de Paus, toen hij in november 2015 een bezoek bracht aan ons land.

U hebt samen met de kardinaal ook aan twee ontmoetingen met de rebellen van de Anti-Balaka deelgenomen. Wat kunt u ons daarover vertellen?
Pater Aurelio Gazzera: De rebellen waren gewapend, sommigen met eenvoudige buksen die ze zelf uit waterpijpen hadden ineengeknutseld, anderen met kalashnikovs. In de oorlog waren de Anti-Balaka de tegenstanders van de Seleka-milities. Ondertussen zijn ze een gemengde groep van mannen die naar de wapens hebben gegrepen om hun gezinnen en hun dorpen te beschermen. Bij hen hebben zich echter ook jongeren aangesloten die munt slaan uit de situatie en die van roofovervallen en afpersing leven. Tot die groep heeft de kardinaal een rustige, maar nadrukkelijke uitnodiging gericht om hun leven te beteren, zich het hoofd niet op hol te laten brengen door materiële zaken en door geld, en vooral zich niet te laten verleiden door degenen die hen ertoe aanzetten om te vechten en hen daarna laten vallen.

U hebt zelf veel ervaring met onderhandelingen met bewapende groeperingen. U bent er immers al herhaalde malen in geslaagd de rebellen ertoe te bewegen zich terug te trekken om een bloedbad te vermijden en de burgerbevolking te beschermen. Ook nu had u weer de gelegenheid om de rebellen toe te spreken. Wat hebt u hen gezegd?
Pater Aurelio Gazzera: Ik heb hen uitgenodigd om erover na te denken dat iemand die geweld zaait zelf alleen maar dood zal oogsten. En ik heb benadrukt dat het ogenblik is gekomen om aan de opbouw te denken. Ik heb hen ook opgeroepen om erover na te denken dat het in werkelijkheid alleen om de belangen van mensen zonder scrupules gaat en dat zijzelf de eerste slachtoffers zijn! Vaak denken ze niet aan de gevolgen van hun acties wanneer ze vernielingen aanrichten, mensen intimideren en huizen platbranden.

Gelooft u dat die ontmoetingen met de rebellen iets bijgebracht hebben?
Pater Aurelio Gazzera: Ik had de indruk dat de mannen over het algemeen vrij aandachtig luisterden. Minstens enkelen van hen leken ernaar te verlangen om nieuwe manieren te zoeken om vrede tot stand te brengen en hun leven te veranderen. Er zal tijd nodig zijn, maar wanneer iemand bereid is om te luisteren, is dat al een grote stap voorwaarts die tot veranderingen kan bijdragen.

Bocaranga was heel recent het schouwtoneel van gewelddadige aanvallen. De reis daar naartoe was niet ongevaarlijk …
Pater Aurelio Gazzera: Inderdaad, op 2 februari 2017 hadden Fulbe-nomaden daar 21 mensen omgebracht en enkele tientallen anderen verwond, de markt en talrijke winkels platgebrand, de lokalen van verscheidene hulporganisaties geplunderd en angst en paniek gezaaid. Vele mensen zijn gevlucht. De blauwhelmen hebben niets ondernomen, hoewel ze op de hoogte waren.

Het bezoek van de kardinaal was het eerste blijde en vreugdevolle moment na die verschrikkelijke gebeurtenissen. Die stad bezoeken, was echter wel een daad die van de kardinaal veel moed heeft gevergd. De ordehandhavers schitterden door hun afwezigheid en ikzelf reed voor het voertuig van de kardinaal, zodat ik eerder dan hij in de stad was om te bekijken of er eventueel problemen voor zijn veiligheid waren en die desgevallend te vermijden. God zij dank is alles goed verlopen, ook al liepen er in de stad gewapende rebellen van de Anti-Balaka rond en moesten wij vijf kilometer voor de stad aan een wegversperring van de rebellen voorbij. Het ging echter veeleer om een machtsdemonstratie dan om de wil werkelijk kwaad aan te richten.

Wat was de belangrijkste boodschap van de kardinaal?
Pater Aurelio Gazzera: Zijn belangrijkste boodschappen waren, denk ik, ten eerste “Vertrouw op God, heb geen angst!” Dit was tegelijk ook de boodschap van het Evangelie van die dag. En vervolgens: “Kijk vooruit, wees niet gewoon tevreden met de dingen zoals ze zijn, maar ontwikkel een visie op lange termijn! Dit zal een nieuw land, een nieuw leven voor iedereen mogelijk maken!”

In een land dat onder gewapende conflicten lijdt, extreme armoede kent en waar de staat op alle vlakken schromelijk tekortschiet, speelt de Kerk een belangrijke rol. Heeft de kardinaal ook over de rol van de Kerk, in het bijzonder van de priesters en van de kloosterbroeders en -zusters gesproken?
Pater Aurelio Gazzera: Er was een bijzonder ontroerend en intens moment, toen wij samen met de kardinaal in de kapel van de zusters in Bocaranga een ontmoeting hadden met zowat 20 kloosterbroeders en -zusters die uit diverse missieposten naar daar waren gereisd. Er waren heel jonge novicen bij, zusters die net hun eeuwige geloften hadden afgelegd, maar ook bejaarde missionarissen die al meer dan 40 jaar lang hun dienst verrichten in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Allen zijn zij, vooral tijdens de vier oorlogsjaren, op post gebleven – ondanks de dreigementen, de roofovervallen, de intimidatiepogingen! De kardinaal heeft nadrukkelijk de dankbaarheid van de Kerk en van de mensen uitgedrukt voor hun permanente inzet ter plaatse ondanks de oorlog. En hij vertelde over een voorval dat zich in een parochie in Bangui had voorgedaan op het hoogtepunt van de oorlog. Een man zei tot hem: “Ik ben gebleven omdat het licht in het huis van de zusters brandde. En ik wist dat ook ik kon blijven als zij bleven!”.

Het is inderdaad zo dat de Kerk zeer veel doet: ze bouwt scholen, ziekenhuizen, kerken, kapellen… En er is ook het werk dat ze doet door getuigenis af te leggen en haar stem te verheffen. Het mooiste van dit alles is echter dat ze de mensen bijstaat, aan hun zijde blijft. Dat ze de deuren van onze parochies en missieposten heeft geopend voor iedereen die in nood verkeerde en dit nog altijd blijft doen. Ook dat is evangelisatie: het betekent dat ze de aanwezigheid en de liefde van God de Vader concreet zichtbaar maakt!

Uw parochiekerk in Bozoum, waar u de kardinaal hebt ontvangen, kon dankzij de hulp van Kerk in Nood vorig jaar worden gerenoveerd en uitgebreid. Wat betekent die kerk voor u en voor de gelovigen?
Pater Aurelio Gazzera: Wij waren bijzonder verheugd dat wij de kardinaal in onze nieuwe kerk konden verwelkomen. Dat die droom werkelijkheid kon worden, hebben wij te danken aan de gulheid van de weldoeners van Kerk in Nood. Ik vond het echter ook zeer belangrijk dat elke gelovige van onze parochie zelf met een stukje van zijn of haar hart en geloof kon bijdragen aan de bouwwerken. Zeer velen hebben zand, stenen, kiezel of levensmiddelen gebracht om hun bijdrage te leveren. De bouw van een kerk is een bijzonder belangrijk moment voor een christelijke gemeenschap, maar niet alleen voor haar! Zelfs velen die geen christen zijn, wilden een kleine bijdrage leveren of minstens een gebaar van sympathie stellen. Dat was voor ons heel indrukwekkend en ontroerend.

We wilden dat onze kerk mooi zou zijn – zeer mooi zelfs -, want die schoonheid is een uitdrukking van waardigheid. En op dit ogenblik is het in de Centraal-Afrikaanse Republiek van immens groot belang om de waardigheid van elke mens opnieuw te ontdekken. De schoonheid van de kerk moet een afspiegeling zijn van de schoonheid van God en zodoende van onze schoonheid als gelovige. Ze weerspiegelt ons christen-zijn! Wij zijn iedereen bijzonder dankbaar die ons geholpen heeft om dit wonder werkelijkheid te laten worden!